Nội soi dạ dày không gây mê: Có nên chọn và cần chuẩn bị gì?

Nội soi dạ dày không gây mê là phương pháp không sử dụng thuốc mê hoặc thuốc an thần trong quá trình nội soi. Người bệnh tỉnh táo hoàn toàn trong quá trình thực hiện, có thể trao đổi với bác sĩ nếu cần. Phương pháp này thường được chỉ định cho những người có sức khỏe ổn định, không quá sợ hãi, có ngưỡng chịu đựng tốt hoặc đã từng nội soi không gây mê thành công. Sau đây hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu về ưu - nhược điểm, quy trình và những lưu ý quan trọng khi thực hiện nội soi dạ dày không gây mê.

Mục lục

• Nội soi dạ dày không gây mê là gì?
• Đặc điểm của nội soi dạ dày không gây mê
• Phương pháp nội soi dạ dày không gây mê
• Ưu điểm và nhược điểm nội soi dạ dày không gây mê
• Ai nên chọn nội soi dạ dày không gây mê?
• 1. Những người nên chọn nội soi dạ dày không gây mê
• 2. Những người nên cân nhắc chọn phương pháp gây mê
• Quy trình thực hiện nội soi dạ dày không gây mê
• 1. Chuẩn bị trước khi soi
• 2. Trong khi thực hiện nội soi
• 3. Sau khi nội soi
• Nội soi dạ dày không gây mê có đau không?
• Lưu ý quan trọng khi nội soi dạ dày không gây mê

Nội soi dạ dày không gây mê là gì?

Nội soi dạ dày không gây mê là phương pháp dùng ống nội soi mềm, có gắn camera, đưa qua đường miệng hoặc đường mũi xuống thực quản, dạ dày và tá tràng để quan sát trực tiếp các tổn thương bên trong niêm mạc. Hình ảnh bên trong niêm mạc dạ dày sẽ được phóng cực đại, sắc nét trên màn hình để bác sĩ quan sát. Đây là phương pháp truyền thống, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, phù hợp với nhiều đối tượng có sức khỏe ổn định. Phương pháp này đòi hỏi sự phối hợp tốt từ người bệnh để đạt kết quả chẩn đoán cao nhất.

Đặc điểm của nội soi dạ dày không gây mê

• Người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện thủ thuật nội soi.
• Không cần sử dụng thuốc mê hoặc thuốc an thần, một số trường hợp chỉ dùng thuốc gây tê tại vùng họng.
• Thời gian nội soi thường kéo dài khoảng 5 – 10 phút nếu không thực hiện thêm các thủ thuật can thiệp.
• Người bệnh có thể nghỉ ngơi trong thời gian ngắn và thường không cần theo dõi hồi tỉnh sau khi thực hiện

Phương pháp nội soi dạ dày không gây mê

Nội soi dạ dày qua đường miệng là phương pháp nội soi được bác sĩ thực hiện bằng cách đưa ống nội soi mềm qua đường miệng, đi xuống thực quản, dạ dày và tá tràng để quan sát trực tiếp niêm mạc đường tiêu hóa trên. 

Phương pháp này có thể khiến người bệnh gặp cảm giác khó chịu, muốn nôn ói hoặc tức ngực nhẹ do bác sĩ bơm hơi vào dạ dày làm căng, để quan sát niêm mạc rõ hơn. Những cảm giác này thường chỉ xảy ra trong thời gian ngắn và giảm nhanh sau khi kết thúc thủ thuật. Ưu điểm của nội soi dạ dày đường miệng là hình ảnh quan sát rõ, ống soi có thể hỗ trợ thực hiện các thủ thuật như sinh thiết, test HP, cầm máu hoặc cắt polyp khi có chỉ định.

Nội soi dạ dày qua đường miệng sử dụng ống soi mềm có gắn camera để quan sát niêm mạc đường tiêu hóa trên

Ưu điểm và nhược điểm nội soi dạ dày không gây mê

Nội soi dạ dày không gây mê sở hữu nhiều ưu điểm về chi phí, thời gian thực hiện, độ an toàn nhưng cũng tồn tại một số hạn chế nhất định sau đây: 

Ai nên chọn nội soi dạ dày không gây mê?

Nội soi dạ dày không gây mê là lựa chọn phù hợp với nhiều người. Dưới đây là những đối tượng nên ưu tiên nội soi không gây mê và những trường hợp nên cân nhắc lựa chọn nội soi gây mê:

1. Những người nên chọn nội soi dạ dày không gây mê

• Người có sức khỏe ổn định
• Người không quá sợ hãi, sợ hãi khi nội soi
• Người có ngưỡng chịu đựng tốt và hợp tác với bác sĩ
• Người từng thực hiện nội soi không gây mê thành công, không gặp khó chịu hoặc biến chứng

2. Những người nên cân nhắc chọn phương pháp gây mê

• Người có phản xạ nôn hoặc nghẹn mạnh
• Người mắc hội chứng lo lắng, sợ nội soi, sợ bệnh viện
• Trẻ em
• Người cần thực hiện các thủ thuật can thiệp chuyên sâu như sinh thiết, cắt polyp, lấy dị vật, cầm máu.

Ghi chú: Bảng so sánh điểm khác biệt cơ bản về trải nghiệm, chi phí và quy trình thực hiện để hỗ trợ người bệnh đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

Người có sức khỏe ổn định và khả năng phối hợp tốt có thể được bác sĩ tư vấn lựa chọn nội soi dạ dày không gây mê

Quy trình thực hiện nội soi dạ dày không gây mê

Quy trình nội soi thường gồm ba giai đoạn chính: chuẩn bị trước khi soi, thực hiện nội soi và chăm sóc sau nội soi. 

1. Chuẩn bị trước khi soi

Trong nội soi dạ dày không gây mê, đây là bước rất quan trọng. Bởi vì dạ dày cần đủ sạch để bác sĩ quan sát rõ niêm mạc và phát hiện các tổn thương nhỏ nếu có.

• Nhịn ăn trước khi nội soi: Người bệnh cần nhịn ăn ít nhất 6 - 8 tiếng trước khi nội soi để dạ dày sạch, giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc.
• Nhịn uống đúng thời gian: Người bệnh cần ngừng uống các loại nước có màu (cà phê, sữa, nước ngọt, nước trái cây hoặc trà), nước lọc trước 2 tiếng theo hướng dẫn.
• Thông báo bệnh lý và loại thuốc đang dùng: Người bệnh cần khai báo tiền sử dị ứng, các thuốc đang dùng (đặc biệt là thuốc chống đông máu) và các bệnh lý tim mạch, hô hấp, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc những bệnh mạn tính khác. Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và điều chỉnh quy trình nội soi phù hợp, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

2. Trong khi thực hiện nội soi

Thủ thuật nội soi dạ dày không gây mê sẽ được thực hiện theo quy trình gồm:

• Gây tê tại chỗ: Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ xịt thuốc tê vào vùng hầu họng để giảm cảm giác vướng và phản xạ nôn khi đưa ống nội soi qua miệng.
• Nằm đúng tư thế theo hướng dẫn: Người bệnh nằm đúng tư thế theo hướng dẫn của điều dưỡng để bác sĩ đưa ống soi thuận lợi và hạn chế cảm giác khó chịu cho người bệnh.
• Thở đúng kỹ thuật và thả lỏng cơ thể: Người bệnh nên giữ bình tĩnh, tập thở sâu, chậm bằng mũi và thở ra bằng miệng, thả lỏng cơ thể để giảm khó chịu.

3. Sau khi nội soi

Sau khi kết thúc nội soi, người bệnh cần lưu ý những điều sau:

• Nghỉ ngơi khoảng 15 - 30 phút tại cơ sở y tế để theo dõi cảm giác khó chịu, buồn nôn, đau họng hoặc căng tức bụng sau thủ thuật.
• Súc miệng nước muối loãng, tránh khạc nhổ mạnh vì có thể làm vùng họng bị kích thích thêm
• Ăn nhẹ các món như cháo, súp sau khoảng 1 - 2 giờ nếu không còn cảm giác buồn nôn. Lưu ý không nên ăn đồ quá nóng, quá cay, chua hoặc uống rượu bia ngay sau nội soi vì có thể gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa.

Sau nội soi dạ dày không gây mê, người bệnh nên nghỉ ngơi và theo dõi sức khỏe theo hướng dẫn của nhân viên y tế

Nội soi dạ dày không gây mê có đau không?

Nội soi dạ dày không gây mê thường không gây đau, nhưng người bệnh có thể cảm thấy khó chịu trong quá trình đưa ống nội soi qua họng và thực quản. Cảm giác thường gặp khi nội soi dạ dày không gây mê:

• Vướng họng và hơi khó chọi khi đưa ống nội soi vào.
• Buồn nôn hoặc khó chịu nhẹ do vùng họng bị kích thích. Tuy nhiên, bác sĩ có thể xịt thuốc gây tê vùng hầu họng trước khi thực hiện để giảm cảm giác này.
• Căng tức bụng do bơm hơi vào dạ dày để quan sát niêm mạc rõ hơn.

Mức độ khó chịu khi nội soi dạ dày không gây mê sẽ khác nhau giữa mỗi người, phụ thuộc vào các yếu tố như:

• Cơ địa từng người: Những người có phản xạ nôn mạnh hoặc vùng họng nhạy cảm thường cảm thấy khó chịu nhiều hơn. Còn những người có ngưỡng chịu đựng tốt thường chỉ cảm thấy hơi vướng họng trong thời gian ngắn.
• Kinh nghiệm của bác sĩ nội soi: Bác sĩ có chuyên môn và nhiều kinh nghiệm sẽ thao tác nhẹ nhàng, đưa ống soi đúng kỹ thuật và hạn chế kích thích vùng họng, giúp giảm cảm giác khó chịu cho người bệnh.
• Khả năng phối hợp của người bệnh: Người bệnh giữ tâm lý thư giãn, hít thở đều bằng mũi và làm theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình nội soi diễn ra thuận lợi hơn. Còn nếu quá căng thẳng, gồng cứng cơ thể hoặc liên tục cử động, cảm giác khó chịu có thể tăng lên.

Lưu ý quan trọng khi nội soi dạ dày không gây mê

Khi nội soi dạ dày không gây mê, người bệnh cần lưu ý những điều sau đây: 

• Chờ hết tác dụng thuốc tê vùng họng: Sau khi nội soi, thuốc gây tê tại họng vẫn còn tác dụng trong một khoảng thời gian ngắn. Vì thế:
  • Không ăn uống ngay sau nội soi vì phản xạ nuốt chưa hồi phục hoàn toàn, làm tăng nguy cơ sặc hoặc nghẹn.
  • Nên đợi khoảng 30 – 60 phút theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc đến khi cảm giác tê họng hết hoàn toàn khi ăn uống trở lại.
• Ăn uống nhẹ nhàng: Sau khi có thể ăn uống bình thường, người bệnh nên lựa chọn thực phẩm phù hợp để tránh kích thích niêm mạc đường tiêu hóa
  • Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu như cháo, súp, bún mềm, thực phẩm nấu chín
  • Hạn chế đồ cay nóng và rượu bia, thuốc lá, các đồ uống có cồn
• Theo dõi dấu hiệu bất thường: Mặc dù nội soi dạ dày là thủ thuật an toàn, người bệnh vẫn cần theo dõi sức khỏe sau khi về nhà. Nếu xuất hiện các triệu chứng sau đây thì hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế, bác sĩ: 
  • Đau bụng nhiều hoặc cơn đau tăng dần
  • Nôn ra máu hoặc chất nôn có màu đỏ tươi, nâu sẫm
  • Sốt hoặc khó thở, đau ngực

Người bệnh chỉ nên ăn uống trở lại khi hết tê họng, nuốt bình thường và được nhân viên y tế hướng dẫn

Để đảm bảo an toàn và mang lại kết quả chẩn đoán chính xác, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn, giàu kinh nghiệm và hệ thống nội soi hiện đại. Bác sĩ chuyên môn sẽ thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn phương pháp nội soi phù hợp, giúp người bệnh có trải nghiệm nhẹ nhàng và hiệu quả.

Tại Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, người bệnh được trực tiếp thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống nội soi hiện đại như Olympus EVIS X1 CV-1500 tích hợp các công nghệ hiện đại như NBI, TXI, RDI, EDOF và AI, hỗ trợ phát hiện sớm nhiều tổn thương ngay từ giai đoạn đầu. 

Với quy trình thăm khám chuyên nghiệp, trang thiết bị tiên tiến và dịch vụ chăm sóc tận tâm, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong việc tầm soát, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa một cách an toàn, chính xác và hiệu quả.

Liên hệ ngay số hotline: 1800 0027 hoặc trực tiếp đến địa chỉ 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh để được nhân viên hỗ trợ tư vấn dịch vụ và đặt lịch thăm khám, nội soi dạ dày với bác sĩ chuyên môn nhanh chóng.

Nội soi dạ dày không gây mê là phương pháp thăm khám giúp chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý đường tiêu hóa như viêm dạ dày, viêm loét, nhiễm vi khuẩn HP, polyp hay ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Với ưu điểm không cần sử dụng thuốc mê, chi phí hợp lý, thời gian thực hiện nhanh và có thể ra về trong ngày, đây là lựa chọn phù hợp với nhiều người có sức khỏe ổn định và khả năng phối hợp tốt trong quá trình nội soi.