Tắc vòi trứng có làm IVF được không là thắc mắc của nhiều phụ nữ đang gặp khó khăn trong việc mang thai tự nhiên. Dù tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân thường gặp gây vô sinh hiếm muộn, người bệnh vẫn có thể có cơ hội mang thai nhờ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại. Cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu khả năng làm IVF khi tắc một hoặc cả hai vòi trứng và hướng xử trí phù hợp trong từng trường hợp.
Mục lục
- Tắc vòi trứng ảnh hưởng khả năng mang thai tự nhiên thế nào?
- 1. Trường hợp tắc 1 bên
- 2. Trường hợp tắc 2 bên
- Tắc vòi trứng có làm IVF được không?
- Có cần xử lý dịch ứ vòi trứng trước IVF không?
- Các lựa chọn mang thai khác ngoài IVF ở phụ nữ tắc vòi trứng
- 1. Phẫu thuật nội soi thông tắc vòi trứng
- 2. Phương pháp IUI
Tắc vòi trứng ảnh hưởng khả năng mang thai tự nhiên thế nào?
Tắc vòi trứng có thể làm giảm hoặc mất khả năng mang thai tự nhiên vì cản trở tinh trùng gặp noãn và phôi di chuyển về tử cung. Mức độ ảnh hưởng chủ yếu phụ thuộc vào việc tắc một bên hay cả hai bên.
1. Trường hợp tắc 1 bên
Khi chỉ một bên vòi trứng bị tắc, phụ nữ vẫn có khả năng mang thai tự nhiên nếu vòi trứng còn lại thông và hoạt động tốt. Tuy nhiên, cơ hội thụ thai có thể giảm so với khi cả hai vòi trứng đều khỏe mạnh. Khả năng mang thai còn phụ thuộc vào tuổi, dự trữ buồng trứng, chất lượng noãn, tinh trùng và chức năng của vòi trứng còn lại. (1)
2. Trường hợp tắc 2 bên
Nếu cả hai vòi trứng bị tắc hoàn toàn, khả năng mang thai tự nhiên gần như không thể xảy ra vì tinh trùng không thể tiếp cận noãn để thụ tinh. Trường hợp này thường cần cân nhắc các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IVF.
Đối với tình trạng hẹp hoặc bán tắc vòi trứng, việc thụ thai vẫn có thể xảy ra nhưng nguy cơ thai ngoài tử cung tăng lên. Phôi có thể bị giữ lại tại đoạn vòi trứng tổn thương thay vì di chuyển về buồng tử cung. Vì vậy, phụ nữ có bệnh lý vòi trứng nên khám sớm khi thử thai dương tính để xác định vị trí thai.
Tắc vòi trứng có thể làm giảm khả năng mang thai tự nhiên, đặc biệt khi cả hai bên đều bị tắc hoàn toàn
Tắc vòi trứng có làm IVF được không?
Phụ nữ bị tắc một hoặc cả hai vòi trứng vẫn có thể thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Kỹ thuật này gần như “bỏ qua” hoàn toàn chức năng của vòi trứng: bác sĩ chọc hút noãn trực tiếp từ buồng trứng, thụ tinh với tinh trùng trong phòng labo để tạo phôi, sau đó chuyển phôi trực tiếp vào buồng tử cung để làm tổ.
Vì vậy, tắc vòi trứng không cản trở quá trình thụ tinh trong IVF. Vô sinh do tắc hoặc tổn thương vòi trứng cũng là một trong những chỉ định thường gặp của phương pháp này, đặc biệt khi cả hai vòi trứng bị tắc hoặc tổn thương nặng. Trường hợp chỉ tắc một bên, người phụ nữ vẫn có thể mang thai tự nhiên nếu vòi trứng còn lại khỏe mạnh nên chưa nhất thiết phải thực hiện IVF ngay.
Khả năng thành công của IVF không chỉ phụ thuộc vào tình trạng vòi trứng. Phụ nữ vô sinh chủ yếu do yếu tố vòi trứng có thể có tiên lượng thuận lợi nếu chức năng buồng trứng, chất lượng noãn, tinh trùng và tử cung vẫn tốt. Trong đó, tuổi của người phụ nữ là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ sinh con sống. Một số số liệu IVF tham khảo theo nhóm tuổi cho thấy:
- Dưới 35 tuổi: Tỷ lệ sinh con sống trên mỗi chu kỳ đạt trên 50%.
- Từ 35 - 37 tuổi: Tỷ lệ sinh con sống trên mỗi chu kỳ đạt khoảng 40%.
- Từ 38 - 40 tuổi: Tỷ lệ sinh con sống trên mỗi chu kỳ đạt khoảng 30%.
- Trên 40 tuổi: Tỷ lệ sinh con sống trên mỗi chu kỳ dao động từ 10% đến 20%.
Các tỷ lệ trên mang tính tham khảo theo độ tuổi, không phải số liệu riêng cho phụ nữ tắc vòi trứng. Kết quả IVF thực tế còn phụ thuộc vào dự trữ buồng trứng, chất lượng phôi, tinh trùng, nội mạc tử cung và các bệnh lý sinh sản đi kèm.
Tắc vòi trứng vẫn có thể làm IVF vì kỹ thuật này không cần noãn và tinh trùng gặp nhau trong vòi trứng
Có cần xử lý dịch ứ vòi trứng trước IVF không?
Ứ dịch vòi trứng thường cần được xử lý trước IVF, đặc biệt trước khi chuyển phôi. Dịch ứ có thể chảy ngược vào buồng tử cung, làm giảm khả năng phôi bám và làm tổ.
Ứ dịch vòi trứng (hydrosalpinx) là tình trạng vòi trứng bị tắc khiến dịch tích tụ bên trong và làm vòi trứng giãn ra. Tình trạng này có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ làm tổ, mang thai và sinh con trong IVF. Một số dữ liệu cho thấy kết quả IVF ở phụ nữ có hydrosalpinx có thể thấp hơn khoảng 50% so với người không có tình trạng này.
Nguyên nhân là dịch ứ có thể chứa các yếu tố viêm, chảy ngược vào buồng tử cung và làm môi trường nội mạc kém thuận lợi cho phôi. Vì vậy, bác sĩ thường cân nhắc xử lý trước khi chuyển phôi bằng một trong hai phương pháp:
- Kẹp hoặc làm tắc vòi trứng: Ngăn dịch từ vòi trứng chảy vào buồng tử cung.
- Cắt bỏ vòi trứng ứ dịch: Áp dụng khi vòi trứng tổn thương nặng hoặc không còn khả năng phục hồi.
Sau xử lý ứ dịch vòi trứng bao lâu có thể chuyển phôi? Trong thực hành, người bệnh có thể được cân nhắc chuyển phôi sau khoảng 1 - 2 chu kỳ kinh khi cơ thể đã hồi phục tốt. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể còn phụ thuộc vào mức độ hồi phục sau mổ, tình trạng nội mạc tử cung và kế hoạch điều trị IVF của từng người.
>> Xem thêm: Tử cung 2 sừng có làm IVF được không?
Các lựa chọn mang thai khác ngoài IVF ở phụ nữ tắc vòi trứng
Ngoài IVF, một số trường hợp tắc vòi trứng vẫn có thể cân nhắc phẫu thuật phục hồi vòi trứng hoặc IUI tùy tình trạng cụ thể.
1. Phẫu thuật nội soi thông tắc vòi trứng
Phẫu thuật nội soi thông tắc vòi trứng là can thiệp ngoại khoa nhằm giải phóng các dải dính hoặc tái thông lòng vòi trứng bị bít tắc. Phương pháp này có thể phù hợp với phụ nữ trẻ, tắc đoạn xa mức độ nhẹ, dự trữ buồng trứng còn tốt và chất lượng tinh trùng của người chồng thuận lợi.
Ưu điểm của phương pháp là giúp người bệnh có thể mang thai tự nhiên sau điều trị, với chi phí ban đầu thấp hơn so với IVF. Tuy nhiên, vòi trứng vẫn có nguy cơ tái tắc, hình thành dính sau mổ và tăng nguy cơ thai ngoài tử cung.
Sau phẫu thuật, nếu khoảng 6 - 12 tháng vẫn chưa có thai, người bệnh nên được đánh giá lại để cân nhắc IVF. Với phụ nữ lớn tuổi hoặc dự trữ buồng trứng giảm, bác sĩ có thể đề nghị chuyển sang IVF sớm hơn để tránh kéo dài thời gian điều trị.
Phẫu thuật nội soi thông tắc vòi trứng có thể cải thiện khả năng mang thai tự nhiên ở một số trường hợp tắc nhẹ
2. Phương pháp IUI
Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) là kỹ thuật lọc rửa và đưa tinh trùng trực tiếp vào buồng tử cung gần thời điểm rụng trứng, giúp tinh trùng đến gần noãn hơn. IUI có thể được cân nhắc khi chỉ tắc một bên vòi trứng, bên còn lại thông và hoạt động tốt, đồng thời khả năng rụng trứng và chất lượng tinh trùng phù hợp.
Trường hợp tắc hoàn toàn cả hai vòi trứng không phù hợp với IUI. Phương pháp này chỉ đưa tinh trùng vào buồng tử cung, trong khi quá trình thụ tinh vẫn cần diễn ra tại vòi trứng. Khi cả hai bên đều tắc, tinh trùng không thể tiếp cận noãn nên IVF thường là lựa chọn phù hợp hơn.
Để được thăm khám chuyên sâu, đánh giá tình trạng vòi trứng và tư vấn phác đồ hỗ trợ sinh sản phù hợp tại Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, quý khách hàng có thể liên hệ tổng đài 1800 0027 hoặc đến trực tiếp 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được đội ngũ bác sĩ tư vấn và hỗ trợ.
Tắc vòi trứng có làm IVF được không? Phụ nữ bị tắc một hoặc cả hai vòi trứng vẫn có thể thực hiện IVF vì kỹ thuật này gần như bỏ qua hoàn toàn chức năng của vòi trứng. Khả năng mang thai còn phụ thuộc vào tuổi, dự trữ buồng trứng, chất lượng noãn, tinh trùng, tình trạng tử cung và các yếu tố sinh sản khác. Trường hợp kèm ứ dịch vòi trứng có thể cần được xử lý trước khi chuyển phôi để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phôi làm tổ.
