Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus HBV gây ra, có thể lây qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Khi chuẩn bị điều trị hiếm muộn, nhiều cặp vợ chồng lo lắng viêm gan B có làm IVF được không, HBV có ảnh hưởng đến trứng, tinh trùng hoặc thai nhi hay không. Trên thực tế, khả năng thực hiện IVF còn phụ thuộc vào người nhiễm virus, tải lượng HBV và chức năng gan. Bài viết dưới đây, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ sẽ giải đáp chi tiết.
Mục lục
- Viêm gan B có làm IVF được không?
- 1. Trường hợp người vợ bị viêm gan B
- 2. Trường hợp người chồng bị viêm gan B
- 3. Trường hợp cả hai vợ chồng đều mang virus
- Quy trình làm IVF cho người mắc viêm gan B gặp khó khăn gì?
- 1. Cần xét nghiệm chuyên sâu trước IVF
- 2. Kiểm soát lây nhiễm chéo trong phòng lab
- Dự phòng viêm gan B cho trẻ sơ sinh IVF như thế nào?
Viêm gan B có làm IVF được không?
Người bị viêm gan B có thể thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) nếu tình trạng nhiễm virus và sức khỏe gan được đánh giá, kiểm soát phù hợp. Kế hoạch điều trị sẽ khác nhau tùy người vợ, người chồng hoặc cả hai cùng mang HBV. (1)
1. Trường hợp người vợ bị viêm gan B
Viêm gan B không trực tiếp gây vô sinh và thường không cản trở quá trình kích thích buồng trứng, chọc hút noãn hoặc tạo phôi nếu chức năng gan ổn định.
Khi người vợ nhiễm HBV, bác sĩ cần theo dõi nguy cơ truyền virus từ mẹ sang con trong thai kỳ và khi sinh. Tải lượng HBV DNA và chức năng gan sẽ được đánh giá trước và trong thai kỳ. Nếu tải lượng virus cao, bác sĩ sản khoa có thể phối hợp với bác sĩ gan mật hoặc truyền nhiễm để cân nhắc điều trị kháng virus ở giai đoạn cuối thai kỳ nhằm giảm nguy cơ lây truyền cho trẻ.
2. Trường hợp người chồng bị viêm gan B
Nam giới nhiễm HBV có thể lấy tinh trùng để thực hiện IVF. Virus có thể hiện diện trong tinh dịch và lây sang người vợ qua quan hệ tình dục, vì vậy cần kiểm tra tình trạng miễn dịch của người vợ trước điều trị. Nếu chưa có miễn dịch, người vợ thường được khuyến nghị tiêm vaccine viêm gan B.
Mẫu tinh dịch sẽ được xử lý theo quy trình của phòng hỗ trợ sinh sản nhằm loại bớt tinh tương, tạp chất và lựa chọn tinh trùng phù hợp cho quá trình thụ tinh. Kỹ thuật lọc rửa không thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn HBV khỏi tinh trùng, nên các biện pháp kiểm soát lây nhiễm vẫn cần được tuân thủ nghiêm ngặt.
3. Trường hợp cả hai vợ chồng đều mang virus
Cả hai vợ chồng nhiễm HBV vẫn có thể thực hiện IVF sau khi được đánh giá đầy đủ. Người vợ cần kiểm tra sức khỏe gan trước khi mang thai, bao gồm men gan, tải lượng HBV DNA và các thăm dò cần thiết khi có chỉ định.
Nếu HBV đang hoạt động, tải lượng virus cao hoặc chức năng gan chưa ổn định, bác sĩ có thể ưu tiên kiểm soát bệnh trước khi tiến hành IVF. Khi tình trạng gan ổn định, cặp vợ chồng có thể tiếp tục điều trị hỗ trợ sinh sản và chuẩn bị kế hoạch dự phòng lây truyền HBV cho trẻ sau sinh.
Người mắc viêm gan B vẫn có thể làm IVF nếu tình trạng nhiễm virus và chức năng gan được kiểm soát phù hợp
Quy trình làm IVF cho người mắc viêm gan B gặp khó khăn gì?
Trước khi thực hiện IVF, người mắc viêm gan B cần kiểm tra mức độ hoạt động của virus, chức năng gan và nguy cơ lây nhiễm.
1. Cần xét nghiệm chuyên sâu trước IVF
Bác sĩ có thể chỉ định HBsAg, HBeAg, định lượng HBV DNA và xét nghiệm men gan AST, ALT để xác định mức độ hoạt động của virus và tình trạng chức năng gan. Kết quả này giúp bác sĩ đánh giá người bệnh đã đủ điều kiện bắt đầu chu kỳ IVF hay cần kiểm soát viêm gan B trước khi kích thích buồng trứng.
>> Xem thêm: Các xét nghiệm trước khi làm IVF
2. Kiểm soát lây nhiễm chéo trong phòng lab
Tinh trùng, noãn và phôi của người nhiễm HBV cần được xử lý theo quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt. Theo Hiệp hội Sinh sản và Phôi học người châu Âu (European Society of Human Reproduction and Embryology - ESHRE), các mẫu có nguy cơ lây nhiễm nên được xử lý tách biệt về khu vực hoặc thời điểm, đồng thời áp dụng quy trình khử khuẩn và lưu trữ phù hợp để hạn chế lây nhiễm chéo.
Dự phòng viêm gan B cho trẻ sơ sinh IVF như thế nào?
Trẻ có mẹ nhiễm viêm gan B cần được dự phòng lây truyền HBV ngay khi chào đời, dù thai được thụ thai tự nhiên hay bằng IVF. Nếu không được dự phòng, nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con có thể lên đến 70% - 90% khi người mẹ có tải lượng virus cao hoặc HBeAg dương tính. (2)
Các biện pháp dự phòng gồm:
- Theo dõi tải lượng HBV của người mẹ: HBV DNA cần được đánh giá trong thai kỳ. Nếu tải lượng virus cao, bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc kháng virus ở giai đoạn cuối thai kỳ để giảm nguy cơ truyền HBV cho trẻ.
- Tiêm vaccine viêm gan B trong 12 giờ đầu: Trẻ sinh từ mẹ HBsAg dương tính cần được tiêm vaccine viêm gan B liều sơ sinh càng sớm càng tốt, ưu tiên trong 12 giờ đầu sau khi chào đời.
- Tiêm globulin miễn dịch kháng viêm gan B (HBIG): HBIG cần được tiêm cùng thời điểm với vaccine nhưng ở vị trí khác để tăng hiệu quả dự phòng lây truyền HBV.
- Hoàn thành đầy đủ lịch vaccine: Sau liều sơ sinh, trẻ cần tiếp tục tiêm các liều vaccine viêm gan B theo lịch để duy trì khả năng bảo vệ lâu dài.
>> Tìm hiểu thêm: Tiêm vắc xin gì trước khi làm IVF?
Tiêm vaccine viêm gan B và HBIG sớm sau sinh giúp giảm nguy cơ lây HBV từ mẹ sang con
Để được thăm khám chuyên sâu, tư vấn phác đồ IVF cá thể hóa và đánh giá tình trạng viêm gan B trước điều trị, quý khách có thể liên hệ Trung tâm IVF Việt Mỹ qua tổng đài 1800 0027 hoặc đến trực tiếp 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được đội ngũ chuyên gia tư vấn và đồng hành.
Người mắc viêm gan B vẫn có thể thực hiện IVF nếu tình trạng nhiễm virus và chức năng gan được kiểm soát phù hợp. Vì vậy, câu hỏi viêm gan B có làm IVF được không cần được đánh giá dựa trên người mang virus, tải lượng HBV, sức khỏe gan và nguy cơ lây truyền để lựa chọn thời điểm điều trị phù hợp.
