Các xét nghiệm khi làm thụ tinh trong ống nghiệm IVF nên biết

Các xét nghiệm khi làm thụ tinh trong ống nghiệm giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng trước khi bắt đầu chu trình IVF. Tùy từng trường hợp, người vợ và người chồng có thể được chỉ định xét nghiệm máu, nội tiết, tinh dịch đồ, siêu âm và một số cận lâm sàng khác. Cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu những kiểm tra cần thiết trước khi làm IVF trong bài viết sau.

Mục lục

• Tại sao cần làm xét nghiệm trước khi IVF?
• 1. Đánh giá khả năng dự trữ buồng trứng và chất lượng tinh trùng
• 2. Sàng lọc bệnh truyền nhiễm và các vấn đề sức khỏe liên quan 
• 3. Hỗ trợ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp
• Các xét nghiệm khi làm thụ tinh trong ống nghiệm IVF
• 1. Đối với người vợ
• 1.1. Xét nghiệm máu và nước tiểu
• 1.2. Xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng và nội tiết sinh sản 
• 1.3. Xét nghiệm tầm soát bệnh truyền nhiễm
• 1.4. Sàng lọc cổ tử cung bằng PAP's test và HPV
• 1.5. Siêu âm phụ khoa và đánh giá buồng trứng
• 1.6. Các cận lâm sàng khác có thể được chỉ định
• 2. Đối với người chồng
• 2.1. Xét nghiệm tầm soát bệnh truyền nhiễm
• 2.2. Xét nghiệm máu cơ bản
• 2.3. Xét nghiệm tinh dịch đồ
• 2.4. Xét nghiệm nội tiết tố nam và phân mảnh ADN tinh trùng
• Câu hỏi thường gặp
• 1. Vợ chồng nên làm gì trong quá trình chờ kết quả?
• 2. Kết quả xét nghiệm IVF có giá trị trong bao lâu?
• 3. Có kết quả xét nghiệm ở bệnh viện khác thì có cần làm lại không?

Tại sao cần làm xét nghiệm trước khi IVF?

Xét nghiệm trước IVF cung cấp những thông tin cần thiết để bác sĩ đánh giá tình trạng sinh sản của hai vợ chồng, phát hiện các yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị và chuẩn bị tốt hơn cho chu kỳ IVF. 

1. Đánh giá khả năng dự trữ buồng trứng và chất lượng tinh trùng

Các xét nghiệm trước khi làm IVF giúp bác sĩ đánh giá dự trữ buồng trứng ở người vợ và chất lượng tinh trùng ở người chồng. Từ đó, bác sĩ có thể lựa chọn phác đồ kích thích buồng trứng và phương pháp thụ tinh phù hợp, như IVF cổ điển hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). (1)

2. Sàng lọc bệnh truyền nhiễm và các vấn đề sức khỏe liên quan 

Hai vợ chồng có thể được tầm soát HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai và một số vấn đề sức khỏe có khả năng ảnh hưởng đến quá trình IVF hoặc thai kỳ. Tùy tiền sử và yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm cần thiết. 

3. Hỗ trợ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp

Bác sĩ sẽ kết hợp kết quả xét nghiệm với siêu âm, tinh dịch đồ, tiền sử bệnh và tình trạng sức khỏe để lựa chọn hướng điều trị phù hợp. Một số xét nghiệm chuyên sâu có thể được chỉ định thêm khi cần làm rõ nguyên nhân hiếm muộn hoặc đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình IVF. 

Xét nghiệm trước IVF giúp đánh giá sức khỏe sinh sản và hỗ trợ bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Các xét nghiệm khi làm thụ tinh trong ống nghiệm IVF

Làm IVF cần xét nghiệm những gì? Danh mục xét nghiệm có thể khác nhau ở mỗi cặp vợ chồng, tùy độ tuổi, tiền sử bệnh, nguyên nhân hiếm muộn và tình trạng sức khỏe. Nếu đã có kết quả xét nghiệm hoặc siêu âm trước đó, người bệnh nên mang theo để bác sĩ xem xét có cần thực hiện lại hay bổ sung thêm xét nghiệm hay không. 

1. Đối với người vợ

Quá trình đánh giá trước IVF ở người vợ thường gồm nhiều nhóm xét nghiệm và cận lâm sàng khác nhau. Một số xét nghiệm hoặc siêu âm có thể cần thực hiện vào thời điểm phù hợp của chu kỳ kinh theo chỉ định của bác sĩ. 

1.1. Xét nghiệm máu và nước tiểu

Khi thực hiện xét nghiệm máu làm IVF, người vợ sẽ được kiểm tra các chỉ số cơ bản nhằm đánh giá thể trạng tổng quát và chức năng chuyển hóa trước điều trị:

• Nhóm máu ABO, Rh: Xác định nhóm máu và phát hiện nguy cơ bất đồng nhóm máu Rh giữa mẹ và thai nhi. 
• Tổng phân tích tế bào máu: Đánh giá tình trạng thiếu máu, số lượng tiểu cầu và các phản ứng viêm toàn thân. 
• Đông máu toàn bộ: Kiểm tra chức năng cầm máu, đảm bảo an toàn cho các thủ thuật can thiệp như chọc hút noãn. 
• Đường huyết: Tầm soát rối loạn chuyển hóa glucose và bệnh lý đái tháo đường.
• Chức năng gan (AST, ALT) và thận (Ure, Creatinine): Kiểm tra khả năng dung nạp và chuyển hóa các thuốc nội tiết liều cao. 
• Điện giải đồ (Na+, K+, Cl-) và Ca++: Đánh giá cân bằng nước, điện giải và khoáng chất trong cơ thể. 
• Chức năng tuyến giáp (FT4, TSH): Tuyến giáp ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ rụng trứng và sự phát triển ban đầu của phôi thai. 
• Tổng phân tích nước tiểu: Phát hiện sớm các viêm nhiễm đường tiết niệu hoặc tổn thương thận tiềm ẩn. 

Người bệnh nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn cụ thể về việc nhịn ăn hoặc các bước chuẩn bị trước xét nghiệm. Không nên mặc định mọi chỉ định xét nghiệm máu làm IVF đều cần nhịn ăn 8 - 10 giờ.

Xét nghiệm máu và nước tiểu đánh giá sức khỏe tổng quát của người vợ trước khi thực hiện IVF

1.2. Xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng và nội tiết sinh sản 

Các xét nghiệm dự trữ buồng trứng giúp hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phác đồ và liều thuốc kích thích buồng trứng phù hợp:

• Xét nghiệm AMH (Anti-Müllerian Hormone): Đây là chỉ số phản ánh số lượng nang noãn non dự trữ trong buồng trứng. Nồng độ AMH tương đối ổn định trong suốt chu kỳ nên có thể thực hiện lấy máu xét nghiệm vào bất kỳ ngày nào.
• Các chỉ số nội tiết sinh sản bổ sung: Tùy theo tình trạng bệnh của từng người, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm FSH, LH, Estradiol (E2) hoặc Prolactin vào những thời điểm phù hợp của chu kỳ kinh nguyệt.

Không phải tất cả phụ nữ làm IVF đều cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm nội tiết trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn chỉ số và thời điểm xét nghiệm dựa trên tuổi, chu kỳ kinh, tiền sử sinh sản và kết quả thăm khám.

1.3. Xét nghiệm tầm soát bệnh truyền nhiễm

Trước khi thực hiện IVF, người vợ có thể được tầm soát một số bệnh truyền nhiễm nhằm phát hiện sớm những tình trạng cần theo dõi hoặc xử trí trước điều trị. Các xét nghiệm gồm HIV, viêm gan B (HBsAg), xét nghiệm kháng thể kháng virus viêm gan C (Anti-HCV) và giang mai: 

Nếu kết quả sàng lọc HIV dương tính, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm PCR khẳng định; nếu tiếp tục dương tính sẽ được chuyển khám chuyên khoa. Đối với trường hợp xét nghiệm giang mai dương tính, cần làm test chẩn đoán xác định trước khi tiến hành điều trị. 

Ngoài các xét nghiệm trên, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung xét nghiệm Rubella, Chlamydia hoặc các tác nhân lây truyền qua đường tình dục tùy theo yếu tố nguy cơ. 

1.4. Sàng lọc cổ tử cung bằng PAP's test và HPV

Người vợ có thể được sàng lọc cổ tử cung bằng Co-testing, kết hợp PAP's test và xét nghiệm HPV. PAP's test giúp phát hiện những biến đổi bất thường của tế bào cổ tử cung, trong khi xét nghiệm HPV hỗ trợ nhận diện các type HPV nguy cơ cao liên quan đến tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung. Việc có cần thực hiện lại Co-testing trước IVF hay không phụ thuộc vào kết quả trước đó, thời điểm xét nghiệm và đánh giá của bác sĩ.

1.5. Siêu âm phụ khoa và đánh giá buồng trứng

Siêu âm phụ khoa giúp bác sĩ đánh giá hình thái tử cung, nội mạc tử cung, buồng trứng và phát hiện một số bất thường có thể ảnh hưởng đến quá trình IVF. Bác sĩ cũng có thể kết hợp đếm nang thứ cấp (AFC) để đánh giá dự trữ buồng trứng. Trong quá trình kích thích buồng trứng, siêu âm được sử dụng để theo dõi số lượng, kích thước nang noãn và sự phát triển của nội mạc tử cung, từ đó hỗ trợ điều chỉnh kế hoạch điều trị phù hợp. 

1.6. Các cận lâm sàng khác có thể được chỉ định

Người vợ có thể được chỉ định thực hiện thêm siêu âm tuyến giáp, siêu âm tổng quát, điện tâm đồ và X-quang tim phổi thẳng để đánh giá sức khỏe trước quá trình điều trị.

Dựa trên tiền sử bệnh, nguyên nhân hiếm muộn và kết quả thăm khám, bác sĩ cũng có thể cân nhắc chụp tử cung – vòi trứng (HSG), siêu âm bơm nước buồng tử cung hoặc các phương pháp thăm dò chuyên sâu khác nhằm kiểm tra cấu trúc buồng tử cung và vòi trứng. Những kỹ thuật này không cần thực hiện thường quy ở tất cả phụ nữ làm IVF.

2. Đối với người chồng

Khi chuẩn bị IVF, người chồng cũng cần được đánh giá sức khỏe sinh sản và một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị. Nếu đang tìm hiểu chồng phải khám những gì để làm IVF, các bước thường tập trung vào sàng lọc bệnh truyền nhiễm, xét nghiệm máu cơ bản và đánh giá chất lượng tinh trùng. 

2.1. Xét nghiệm tầm soát bệnh truyền nhiễm

Người chồng có thể được kiểm tra một số bệnh truyền nhiễm trước IVF, gồm:

• HIV: Sàng lọc nhiễm HIV.
• HBsAg: Sàng lọc nhiễm virus viêm gan B.
• Anti-HCV: Phát hiện kháng thể chống virus viêm gan C; nếu kết quả dương tính, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm để xác định tình trạng nhiễm HCV. 
• Giang mai: Sàng lọc nhiễm giang mai.

Nếu phát hiện kết quả bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm xác nhận hoặc đánh giá chuyên khoa trước khi tiếp tục quá trình điều trị.

Xét nghiệm HIV giúp sàng lọc nhiễm HIV trước khi thực hiện IVF

2.2. Xét nghiệm máu cơ bản

Danh mục xét nghiệm máu của người chồng tập trung vào các chỉ số sau:

• Nhóm máu ABO, Rh: Xác định nhóm máu và yếu tố Rh.
• Tổng phân tích tế bào máu: Kiểm tra số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu để đánh giá thể trạng tổng quát và phát hiện các bất thường về huyết học. 

Các xét nghiệm máu của người chồng không hoàn toàn giống người vợ. Bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác nếu kết quả thăm khám hoặc bệnh sử cho thấy cần đánh giá sâu hơn.

2.3. Xét nghiệm tinh dịch đồ

Tinh dịch đồ là xét nghiệm quan trọng giúp đánh giá khả năng sinh sản của nam giới trước IVF. Các thông số thường được xem xét gồm số lượng hoặc mật độ tinh trùng, khả năng di động, hình thái tinh trùng và một số đặc điểm khác của mẫu tinh dịch 

Lưu ý: Người chồng cần tuân thủ hướng dẫn của phòng xét nghiệm về thời gian kiêng xuất tinh, cách lấy mẫu và thời gian chuyển mẫu để hạn chế các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả. 

2.4. Xét nghiệm nội tiết tố nam và phân mảnh ADN tinh trùng

Không phải mọi nam giới chuẩn bị làm IVF đều cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu. Dựa trên kết quả tinh dịch đồ, tiền sử hiếm muộn và thăm khám, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định bổ sung: 

• Xét nghiệm nội tiết tố nam: Testosterone, LH, FSH hoặc Prolactin khi nghi ngờ rối loạn nội tiết ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh. 
• Xét nghiệm phân mảnh DNA tinh trùng (DFI): Đánh giá mức độ tổn thương DNA của tinh trùng. 
• Xét nghiệm di truyền và nam khoa chuyên sâu: Phân tích nhiễm sắc thể đồ hoặc xét nghiệm mất đoạn AZF trong một số trường hợp vô tinh, thiểu tinh nặng hoặc theo chỉ định chuyên khoa. 

Xét nghiệm Testosterone giúp đánh giá nội tiết nam và khả năng sinh tinh

Câu hỏi thường gặp

Một số thắc mắc thường gặp về xét nghiệm trước IVF được giải đáp dưới đây để hai vợ chồng chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị điều trị. 

1. Vợ chồng nên làm gì trong quá trình chờ kết quả?

Trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm, hai vợ chồng nên giữ tinh thần thoải mái, duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và vận động vừa sức. Cả hai cần tránh hút thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia và các chất kích thích. 

Bên cạnh đó, người bệnh không nên tự ý dùng các loại thuốc, vitamin hay thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Riêng người vợ chuẩn bị mang thai có thể được tư vấn bổ sung acid folic với liều lượng phù hợp. 

2. Kết quả xét nghiệm IVF có giá trị trong bao lâu?

Thời hạn sử dụng kết quả xét nghiệm IVF khác nhau tùy loại xét nghiệm và quy định của từng cơ sở hỗ trợ sinh sản. Tại Việt Mỹ, một số kết quả xét nghiệm đã thực hiện trước đó có thể được chấp nhận nếu vẫn còn trong thời hạn của từng nhóm, cụ thể:

• Nhóm máu ABO, Rh của hai vợ chồng: Không giới hạn thời hạn.
• Xét nghiệm máu cơ bản của người vợ: Chấp nhận trong 1 tháng, riêng nhóm máu ABO, Rh không giới hạn thời hạn.
• Xét nghiệm miễn dịch (HIV, HBsAg, Anti-HCV, Giang mai của cả hai vợ chồng): Chấp nhận trong 6 tháng. 
• Xét nghiệm nội tiết AMH (vợ): Chấp nhận trong 1 năm. 
• Co-testing (PAP's test + HPV):
  • Kết quả âm tính: Chấp nhận trong 5 năm.
  • Kết quả dương tính: Cần có kết quả soi cổ tử cung trong vòng 1 năm.
• Cận lâm sàng của người vợ (Siêu âm phụ khoa, siêu âm tuyến giáp/tổng quát, Điện tâm đồ, X-quang tim phổi): Chấp nhận trong 6 tháng.
• Tổng phân tích tế bào máu và tinh dịch đồ của người chồng: Chấp nhận trong 6 tháng. 

Lưu ý: Các mốc thời gian trên được ghi nhận trong danh mục xét nghiệm của Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ. Tại các cơ sở y tế khác hoặc khi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân có thay đổi, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra lại một số chỉ số cần thiết. 

3. Có kết quả xét nghiệm ở bệnh viện khác thì có cần làm lại không?

Nếu đã có kết quả xét nghiệm từ bệnh viện khác, người bệnh nên mang theo khi đến khám. Bác sĩ sẽ xem xét loại xét nghiệm, thời điểm thực hiện và tình trạng sức khỏe hiện tại để xác định kết quả nào có thể sử dụng, kết quả nào cần thực hiện lại hoặc bổ sung. 

IVF Việt Mỹ cung cấp dịch vụ thăm khám, chẩn đoán và điều trị vô sinh hiếm muộn toàn diện với các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại như IUI, IVF/ICSI cùng các phương pháp chuyên sâu theo chỉ định. 

Bệnh viện sở hữu hệ thống phòng Lab IVF đạt chuẩn, trang bị đồng bộ các thiết bị phục vụ quá trình thụ tinh trong ống nghiệm và nuôi cấy phôi tiên tiến như kính hiển vi vi thao tác ICSI, tủ nuôi cấy phôi Time-lapse và hệ thống đông lạnh phôi bằng kỹ thuật thủy tinh hóa (vitrification). Phác đồ điều trị luôn được cá thể hóa dựa trên tình trạng sức khỏe sinh sản, nguyên nhân hiếm muộn và khả năng đáp ứng thực tế của từng cặp vợ chồng. 

Khi đến thăm khám, hai vợ chồng nên mang theo các kết quả xét nghiệm, siêu âm và hồ sơ điều trị đã có để bác sĩ xem xét, xác định những hạng mục còn phù hợp và chỉ định bổ sung khi cần. Để đặt lịch khám và tư vấn tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, khách hàng có thể liên hệ hotline 1800 0027 hoặc đến 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM.

Các xét nghiệm khi làm thụ tinh trong ống nghiệm giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng, phát hiện những yếu tố cần lưu ý và xây dựng kế hoạch IVF phù hợp. Danh mục xét nghiệm có thể khác nhau ở từng trường hợp, vì vậy hai vợ chồng nên thăm khám tại cơ sở hỗ trợ sinh sản và thực hiện theo chỉ định của bác sĩ trước khi bắt đầu chu kỳ điều trị.