Giải đáp: Xuyên suốt quá trình làm IVF có đau không?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) gồm nhiều bước như tiêm thuốc kích trứng, chọc hút noãn và chuyển phôi nên mức độ khó chịu ở mỗi giai đoạn cũng khác nhau. Phần lớn các thủ thuật đều có biện pháp hỗ trợ giảm đau phù hợp nên người bệnh thường chỉ cảm thấy đau hoặc khó chịu ở mức nhẹ đến vừa. Làm IVF có đau không, giai đoạn nào dễ khó chịu nhất và khi nào cơn đau là dấu hiệu bất thường? Cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Mục lục

• Quá trình làm IVF có đau không qua từng giai đoạn?
• 1. Đối với người phụ nữ
• 1.1. Giai đoạn tiêm thuốc kích trứng
• 1.2. Thời điểm chọc hút trứng
• 1.3. Thời điểm chuyển phôi vào tử cung
• 1.4. Sau chuyển phôi và thời kỳ chờ thử thai
• 2. Đối với người chồng
• Các yếu tố quyết định mức độ đau khi làm thụ tinh ống nghiệm
• Dấu hiệu đau bất thường xuyên suốt quá trình IVF cần đi cấp cứu ngay

Quá trình làm IVF có đau không qua từng giai đoạn?

Phần lớn người thực hiện IVF không cảm thấy quá đau, nhưng một số giai đoạn vẫn có thể gây khó chịu nhẹ đến vừa. Mức độ này khác nhau giữa nam và nữ, tùy thủ thuật được thực hiện. (1)

1. Đối với người phụ nữ

Ở nữ giới, cảm giác khó chịu khi làm thụ tinh trong ống nghiệm IVF thay đổi theo từng giai đoạn. Mức độ thường dao động từ châm chích nhẹ khi tiêm thuốc đến căng tức vùng bụng dưới sau kích thích buồng trứng hoặc chọc hút noãn. 

1.1. Giai đoạn tiêm thuốc kích trứng

Thuốc kích trứng thường được tiêm dưới da bằng kim nhỏ, tương tự kim tiêm insulin, chủ yếu ở vùng bụng. Khi tiêm, người bệnh có thể cảm thấy châm chích, nhói nhẹ hoặc hơi đau tại vị trí tiêm; đôi khi xuất hiện đỏ hoặc bầm nhẹ.

Vào những ngày cuối của quá trình kích thích, nhiều nang noãn cùng phát triển khiến buồng trứng tăng kích thước. Điều này có thể gây đầy bụng, căng tức hoặc cảm giác nặng vùng bụng dưới. Nếu triệu chứng nhẹ và không tăng nhanh, đây là phản ứng thường gặp trong quá trình kích trứng.

1.2. Thời điểm chọc hút trứng

Chọc hút noãn thường được thực hiện dưới an thần tĩnh mạch hoặc phương pháp gây mê phù hợp để kiểm soát cảm giác đau trong thủ thuật.

Sau khi tỉnh, người bệnh có thể đau lâm râm, căng tức vùng chậu hoặc ra một ít máu âm đạo. Các triệu chứng này thường giảm dần trong thời gian ngắn. Nếu đau tăng rõ, bụng chướng nhanh, khó thở, buồn nôn nhiều hoặc tiểu ít, cần liên hệ bác sĩ để loại trừ hội chứng quá kích buồng trứng.

Chọc hút trứng thường được thực hiện dưới an thần hoặc gây mê nên người bệnh ít cảm thấy đau trong thủ thuật

1.3. Thời điểm chuyển phôi vào tử cung

Chuyển phôi thường không cần gây mê. Bác sĩ sử dụng một catheter mềm, mảnh đưa qua cổ tử cung để đặt phôi vào buồng tử cung dưới hướng dẫn siêu âm.

Thủ thuật diễn ra trong vài phút. Người bệnh có thể cảm thấy hơi căng tức, co thắt nhẹ hoặc khó chịu tương tự khi khám phụ khoa; cảm giác này thường thoáng qua.

1.4. Sau chuyển phôi và thời kỳ chờ thử thai

Sau chuyển phôi, một số người có thể xuất hiện đau bụng lâm râm, đầy bụng, căng ngực hoặc đau lưng nhẹ. Những biểu hiện này khá giống triệu chứng trước kỳ kinh và không thể dùng để xác định phôi đã làm tổ hay chưa.

Nguyên nhân có thể liên quan đến buồng trứng còn tăng kích thước sau kích thích và tác dụng của thuốc nội tiết hỗ trợ hoàng thể như progesterone. Nếu đau nhiều, tăng dần hoặc kèm chảy máu âm đạo đáng kể, người bệnh nên liên hệ bác sĩ để được kiểm tra.

2. Đối với người chồng

Trong quá trình IVF, cảm giác đau ở người chồng chủ yếu liên quan đến phương pháp lấy tinh trùng, cụ thể:

• Trường hợp lấy mẫu tinh trùng thông thường: Nam giới tự lấy mẫu tinh dịch theo hướng dẫn của cơ sở điều trị. Quá trình này không cần can thiệp xâm lấn nên thường không gây đau.
• Trường hợp cần lấy tinh trùng bằng thủ thuật: Ở nam giới vô tinh hoặc không thể thu đủ tinh trùng từ tinh dịch, bác sĩ có thể chỉ định lấy tinh trùng từ mào tinh hoặc tinh hoàn bằng các kỹ thuật như PESA, MESA, TESE hoặc micro-TESE, tùy nguyên nhân và khả năng sinh tinh. Các kỹ thuật này thường được thực hiện dưới gây tê, an thần hoặc gây mê phù hợp để kiểm soát cảm giác đau. Sau đó, người bệnh có thể ê tức, sưng nhẹ hoặc bầm vùng bìu trong thời gian ngắn.

Ở người chồng, cảm giác khó chịu chủ yếu xuất hiện khi cần thủ thuật lấy tinh trùng

Các yếu tố quyết định mức độ đau khi làm thụ tinh ống nghiệm

Mức độ đau khi làm IVF khác nhau ở mỗi người và có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Một số yếu tố ảnh hưởng gồm:

• Ngưỡng chịu đau và tâm lý: Khả năng cảm nhận đau khác nhau giữa từng người. Lo lắng, căng thẳng hoặc từng có trải nghiệm phụ khoa khó chịu trước đó có thể khiến cảm giác đau rõ hơn.
• Bệnh lý phụ khoa đi kèm: Lạc nội mạc tử cung, đau vùng chậu mạn tính, dính vùng chậu hoặc tiền sử viêm vùng chậu có thể khiến người bệnh nhạy cảm hơn khi siêu âm đầu dò hoặc chọc hút noãn.
• Đặc điểm của chu kỳ và thủ thuật: Số lượng nang noãn, mức độ tăng kích thước buồng trứng, thời gian chọc hút và độ khó của thủ thuật có thể ảnh hưởng đến mức độ khó chịu.
• Phương pháp kiểm soát đau: Gây tê, an thần hoặc gây mê phù hợp giúp kiểm soát cảm giác đau trong các thủ thuật như chọc hút noãn. Phương pháp được lựa chọn tùy theo tình trạng người bệnh và quy trình của cơ sở điều trị.

Dấu hiệu đau bất thường xuyên suốt quá trình IVF cần đi cấp cứu ngay

Đau nhẹ hoặc căng tức có thể xuất hiện trong một số giai đoạn IVF. Tuy nhiên, người bệnh cần liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau bụng hoặc đau vùng chậu dữ dội, tăng dần hoặc không giảm khi nghỉ ngơi.
• Bụng căng chướng nhanh, đau tức nhiều hoặc tăng kích thước rõ rệt.
• Khó thở, đau ngực, chóng mặt hoặc cảm giác sắp ngất.
• Tiểu ít rõ rệt hoặc lượng nước tiểu giảm bất thường.
• Buồn nôn hoặc nôn nhiều kèm đau và chướng bụng.
• Ra máu âm đạo nhiều, lượng máu tăng nhanh hoặc kèm choáng, mệt nhiều.
• Đau bụng kèm sốt, đặc biệt sau chọc hút noãn.
• Đau bụng dữ dội một bên, nhất là khi đã xác nhận có thai sau IVF. (2)

Đau dữ dội, bụng chướng nhanh, khó thở hoặc ra máu nhiều khi làm IVF cần được cấp cứu kịp thời

Bụng chướng nhanh, khó thở, tiểu ít và đau bụng tăng có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng mức độ nặng. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ vì có thể che lấp triệu chứng.

Để được hướng dẫn các bước chuẩn bị và xây dựng phác đồ hỗ trợ sinh sản phù hợp, quý khách có thể liên hệ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Việt Mỹ qua tổng đài 1800 0027 hoặc đến trực tiếp tại 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được đội ngũ chuyên môn thăm khám và tư vấn.

Tóm lại, làm IVF có đau không còn phụ thuộc vào từng giai đoạn và ngưỡng cảm nhận của mỗi người. Cảm giác thường gặp chủ yếu là châm chích khi tiêm thuốc, căng tức vùng bụng dưới hoặc khó chịu nhẹ sau thủ thuật. Nếu xuất hiện đau dữ dội, bụng chướng nhanh, khó thở, tiểu ít hoặc ra máu nhiều, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để được đánh giá kịp thời.