Thai IVF là gì? Khác gì với thai kỳ tự nhiên và điểm lưu ý?

7 lượt xem

Thụ tinh trong ống nghiệm mang đến cơ hội có con cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn gặp khó khăn khi thụ thai tự nhiên. Sau chuyển phôi thành công, những băn khoăn về thai IVF vẫn còn: thai kỳ khác gì so với thụ thai tự nhiên, em bé có phát triển bình thường không, chăm sóc thế nào cho phù hợp? Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ giải đáp những câu hỏi này qua các thông tin sau.

Thai IVF khác thai tự nhiên như thế nào? thumb

Mục lục

Thai IVF là gì?

Thai IVF là thai kỳ có được nhờ thụ tinh trong ống nghiệm (In Vitro Fertilization - IVF). Đây là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Trứng được kết hợp với tinh trùng tại phòng thí nghiệm để tạo thành phôi, rồi phôi mới được chuyển vào tử cung của người mẹ.

Thai kỳ bắt đầu khi phôi bám và làm tổ thành công ở niêm mạc tử cung. Sau đó, phôi thai phát triển trong buồng tử cung, trải qua các giai đoạn sinh học của thai kỳ.

Với thai IVF, sự khác biệt chủ yếu là trứng thụ tinh và tạo phôi bên ngoài cơ thể. Phôi được đưa vào tử cung sau quá trình này.

Phôi được tạo bằng thụ tinh trong ống nghiệm, sau đó chuyển vào tử cung và làm tổ để hình thành thai IVF

Phôi được tạo bằng thụ tinh trong ống nghiệm, sau đó chuyển vào tử cung và làm tổ để hình thành thai IVF

Thai IVF khác thai tự nhiên như thế nào?

Cách thụ tinh, thời điểm tạo phôi, cách tính tuổi thai và một số yêu cầu theo dõi ban đầu là những điểm khác nhau giữa thai IVF với thai tự nhiên. Khi phôi đã làm tổ trong tử cung, thai vẫn phát triển qua các giai đoạn của thai kỳ. (1)

1. Vị trí thụ thai

Khi thụ thai tự nhiên, sự thụ tinh thường diễn ra ở vòi tử cung (ống dẫn trứng), sau đó phôi di chuyển vào buồng tử cung và làm tổ tại lớp niêm mạc.

Với thụ tinh trong ống nghiệm IVF, trứng lấy từ buồng trứng được kết hợp với tinh trùng tại phòng thí nghiệm. Sau giai đoạn nuôi cấy, phôi mới được đưa vào buồng tử cung để làm tổ và phát triển tiếp.

2. Thời điểm thụ thai

Thụ tinh tự nhiên diễn ra quanh lúc rụng trứng. Mốc thụ tinh thường chỉ có thể ước tính từ chu kỳ kinh và thời điểm rụng trứng.

IVF ghi nhận rõ ngày chọc hút noãn, ngày thụ tinh, tuổi phôi cũng như ngày chuyển phôi, nhờ đó có thể xác định cụ thể hơn thời điểm phôi hình thành và tuổi thai.

3. Quá trình thụ tinh

Để thụ tinh tự nhiên, tinh trùng phải đi qua đường sinh dục nữ tới vòi tử cung. Tại đó, tinh trùng thụ tinh với noãn sau khi rụng trứng.

Trong phòng thí nghiệm IVF, trứng có thể được đặt cùng tinh trùng để thụ tinh. Khi có chỉ định, kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) sẽ được áp dụng. Phôi tạo thành tiếp tục được nuôi cấy, theo dõi rồi mới chuyển vào tử cung. (2)

Trong IVF, trứng thụ tinh tại phòng thí nghiệm, phôi tạo thành sau đó mới được đưa vào tử cung

Trong IVF, trứng thụ tinh tại phòng thí nghiệm, phôi tạo thành sau đó mới được đưa vào tử cung

4. Tỷ lệ mang thai thành công

Tuổi càng cao, khả năng mang thai càng giảm, dù thụ thai tự nhiên hay làm IVF. Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (American College of Obstetricians and Gynecologists – ACOG) cho biết: với các cặp vợ chồng khỏe mạnh ở độ tuổi 20 đến đầu 30, mỗi chu kỳ kinh có khoảng 25% - 30% khả năng có thai tự nhiên. Ở tuổi 40, con số còn dưới 10% mỗi chu kỳ.

Với IVF, tuổi là một trong các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả. Dự trữ buồng trứng, chất lượng noãn, tinh trùng, phôi cùng nguyên nhân vô sinh cũng có ảnh hưởng. Trong báo cáo năm 2023, Hiệp hội Công nghệ Hỗ trợ Sinh sản Hoa Kỳ (Society for Assisted Reproductive Technology - SART) tính tỷ lệ sinh sống trên một lần chọc hút noãn dự kiến và tất cả các lần chuyển phôi liên quan. Tỷ lệ được ghi nhận theo tuổi của phụ nữ là: dưới 35 tuổi đạt 53,2%; nhóm 35 - 37 tuổi đạt 39,9%; nhóm 38 - 40 tuổi đạt 26,2%; nhóm 41 - 42 tuổi đạt 13,2%; nhóm trên 42 tuổi đạt 4,1%.

Không nên đặt hai nhóm số liệu này cạnh nhau để so sánh trực tiếp. ACOG tính khả năng có thai tự nhiên theo từng chu kỳ kinh; SART tính tỷ lệ sinh sống sau một chu kỳ chọc hút noãn cùng các lần chuyển phôi liên quan.

5. Cách tính tuổi thai và dự sinh

Với thai tự nhiên, bác sĩ thường tính tuổi thai từ ngày đầu kỳ kinh cuối, sau đó đối chiếu kết quả siêu âm sớm. Còn ở thai IVF, cơ sở xác định tuổi thai và ngày dự sinh là ngày chuyển phôi cùng tuổi phôi khi chuyển.

Theo Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (American College of Obstetricians and Gynecologists – ACOG), phôi ngày 3 khi được chuyển tương ứng với tuổi thai 2 tuần 3 ngày; ngày dự sinh là ngày chuyển phôi cộng 263 ngày. Nếu chuyển phôi ngày 5, tuổi thai lúc chuyển tương đương 2 tuần 5 ngày. Ngày dự sinh khi đó được tính bằng cách cộng 261 ngày vào ngày chuyển phôi.

IVF xác định rõ ngày tạo phôi và chuyển phôi. Bởi vậy, đây là các mốc chính để tính tuổi thai, thay cho ngày đầu kỳ kinh cuối.

Trong IVF, tuổi phôi lúc chuyển cùng ngày chuyển phôi là căn cứ tính tuổi thai và ngày dự sinh

Trong IVF, tuổi phôi lúc chuyển cùng ngày chuyển phôi là căn cứ tính tuổi thai và ngày dự sinh

6. Các triệu chứng nghén và nội tiết tố thai kỳ

Buồn nôn, mệt mỏi, căng tức ngực, đầy bụng hay thay đổi khẩu vị đều có thể gặp ở cả thai IVF lẫn thai tự nhiên. Mỗi thai phụ có mức độ biểu hiện khác nhau. Các triệu chứng này không cho biết thai có đang phát triển tốt hay không.

Quanh thời điểm chuyển phôi và trong giai đoạn đầu mang thai, một số phụ nữ làm IVF được bổ sung progesterone nhằm hỗ trợ hoàng thể, duy trì nội mạc tử cung. Căng ngực, đầy bụng, buồn ngủ hoặc mệt mỏi có thể là tác dụng của thuốc. Những biểu hiện này cũng giống một số triệu chứng thai sớm.

Sau IVF, triệu chứng thai sớm có thể rõ hơn. Dù vậy, không thể hiểu rằng thai IVF lúc nào cũng nghén nhiều hơn thai tự nhiên. Progesterone được dùng trong bao lâu còn tùy phác đồ điều trị và tình trạng mỗi người.

7. Nguy cơ đa thai

Số phôi chuyển vào tử cung là yếu tố liên quan chủ yếu đến nguy cơ đa thai khi làm IVF. Từ hai phôi trở lên, khả năng nhiều phôi cùng làm tổ rồi phát triển sẽ tăng.

Mang đa thai làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân cùng một số biến chứng sản khoa. Ở các trường hợp phù hợp, bác sĩ thường ưu tiên chuyển một phôi. Cách này nhằm giảm nguy cơ đa thai, đồng thời vẫn duy trì hiệu quả điều trị.

Chuyển một phôi vẫn có thể dẫn đến song thai cùng trứng nếu phôi phân tách, dù trường hợp này hiếm gặp. Siêu âm trong giai đoạn đầu thai kỳ sẽ xác định số lượng thai.

Chuyển nhiều phôi vào tử cung làm tăng nguy cơ đa thai trong IVF

Chuyển nhiều phôi vào tử cung làm tăng nguy cơ đa thai trong IVF

Giải đáp một số lầm tưởng thường thấy về thai kỳ IVF

Những hiểu lầm khá phổ biến về thai kỳ IVF cần được đối chiếu với bằng chứng y khoa hiện nay:

  • Trẻ sinh ra từ IVF ốm yếu hơn trẻ thụ thai tự nhiên: Phần lớn em bé chào đời nhờ IVF vẫn khỏe mạnh và phát triển bình thường. Nguy cơ sinh non, nhẹ cân hoặc một số dị tật bẩm sinh có thể tăng nhẹ theo ghi nhận từ các nghiên cứu. Tuy nhiên, nguy cơ còn chịu ảnh hưởng từ tuổi cha mẹ, nguyên nhân vô sinh, tình trạng đa thai và những yếu tố sức khỏe liên quan.
  • Mang thai IVF bắt buộc phải sinh mổ: Thai phụ IVF có thể sinh đường âm đạo khi không có chống chỉ định sản khoa. Để chọn phương pháp sinh, bác sĩ căn cứ vào sức khỏe mẹ và thai, ngôi thai, vị trí bánh nhau, tiền sử sản khoa cùng diễn tiến chuyển dạ.
  • Làm IVF chắc chắn sẽ mang đa thai: Số lượng phôi chuyển và khả năng làm tổ của mỗi phôi mới là các yếu tố chủ yếu quyết định khả năng đa thai. Với trường hợp phù hợp, chỉ chuyển một phôi giúp giảm đáng kể nguy cơ này.
  • Mẹ bầu IVF phải nằm bất động trên giường suốt thai kỳ: Thai phụ vẫn có thể sinh hoạt, vận động theo thể trạng khi thai kỳ diễn tiến ổn định. Nếu có yếu tố nguy cơ hoặc bác sĩ đưa ra chỉ định riêng, mức độ hoạt động cần được điều chỉnh cho phù hợp.

Cần lưu ý gì để có thai kỳ IVF khỏe mạnh?

Thai phụ IVF cần thực hiện đúng kế hoạch theo dõi thai kỳ. Cùng với đó là ăn uống cân đối và duy trì nếp sinh hoạt phù hợp sức khỏe để có thai kỳ khỏe mạnh.

1. Tuân thủ dùng thuốc và lịch khám

Thuốc hỗ trợ cần được dùng đúng liều, đủ thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Thai phụ không tự ý đổi thuốc hoặc ngừng dùng. Sau chuyển phôi, xét nghiệm Beta hCG theo chỉ định giúp đánh giá ban đầu khả năng đã hình thành thai. Các lần siêu âm tiếp theo sẽ xác định thai nằm ở đâu, có bao nhiêu thai và theo dõi sự phát triển của thai nhi.

Hiệp hội Y học Bà mẹ và Thai nhi Hoa Kỳ (SMFM) khuyến nghị siêu âm hình thái chi tiết cho thai IVF, đồng thời đánh giá vị trí, hình dạng bánh nhau và vị trí bám dây rốn. Bác sĩ sẽ cân nhắc tình trạng thai kỳ để chỉ định thêm các phương pháp sàng lọc hoặc theo dõi tăng trưởng thai. Với thai thuộc nhóm nguy cơ cao, việc theo dõi có thể cần sát hơn.

2. Dinh dưỡng khoa học

Về cơ bản, thai phụ IVF ăn uống theo nguyên tắc dinh dưỡng chung của thai kỳ. Để có đủ protein, vitamin và khoáng chất cần thiết, bữa ăn nên đa dạng các nhóm thực phẩm: rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại đậu.

Acid folic, sắt, canxi, vitamin D cùng các vi chất khác nên được bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ. Mẹ bầu cần ăn chín, uống sạch. Thực phẩm sống hoặc chưa chín kỹ nên được hạn chế; lượng caffeine dùng mỗi ngày cũng cần kiểm soát.

Ăn uống khoa học giúp thai phụ IVF giữ thể trạng tốt và cung cấp đủ các dưỡng chất cần cho thai kỳ

Ăn uống khoa học giúp thai phụ IVF giữ thể trạng tốt và cung cấp đủ các dưỡng chất cần cho thai kỳ

3. Chế độ sinh hoạt và nghỉ ngơi phù hợp

Thai phụ có thể tiếp tục sinh hoạt hằng ngày, vận động theo thể trạng nếu thai kỳ ổn định và không có chống chỉ định. Sau khi trao đổi với bác sĩ, mẹ bầu có thể chọn đi bộ hoặc các bài tập dành cho thai kỳ.

>> Xem thêm: Có nên tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm?

Mẹ bầu nên ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi khi mệt và tránh làm việc quá sức. Không hút thuốc, không uống rượu bia; đồng thời tránh khói thuốc và các chất có hại. Khi có chảy máu âm đạo, đau bụng, ra nước âm đạo hay biểu hiện nghi ngờ dọa sảy thai hoặc biến chứng khác, thai phụ cần đi khám để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Quý khách hàng cần tư vấn cách chăm sóc thai IVF và lập kế hoạch theo dõi thai kỳ phù hợp có thể gọi tổng đài 1800 0027 của Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học Việt Mỹ. Quý khách cũng có thể đến 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, hướng dẫn.

Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ

Thai IVF có những khác biệt chủ yếu so với thai tự nhiên về quá trình thụ tinh, cách tính tuổi thai và một số yêu cầu theo dõi ban đầu. Khi đã làm tổ, phôi vẫn phát triển trong tử cung qua các giai đoạn của thai kỳ. Mẹ bầu cần làm theo hướng dẫn điều trị, đến khám thai đúng hẹn, ăn uống cân đối và sinh hoạt theo tình trạng sức khỏe để có thai kỳ khỏe mạnh.

Chia sẻ:Zalo

Đặt lịch khám

Đặt lịch khám
Vui lòng chọn chuyên khoa

Bài viết cùng chuyên mục

Bệnh Viện Đa Khoa Việt Mỹ

Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ là bệnh viện đa khoa hiện đại, đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất chuẩn y khoa cùng hệ thống trang thiết bị tiên tiến, quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, mang đến dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho cộng đồng.

Thông tin trên website https://vmh.vn chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp bởi bác sĩ. Quý khách không nên tự chẩn đoán, sử dụng thuốc hoặc áp dụng các phương pháp điều trị dựa trên nội dung website khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phù hợp với tình trạng sức khỏe.

  • MST: 0318388169 đăng ký lần đầu ngày 03/04/2024; đăng kí thay đổi lần thứ 2 ngày 02/07/2024 tại Sở Kế hoạch và đầu tư TP.HCM.
  • Giấy phép hoạt động: Số 432/BYT-GPHĐ

Liên hệ

Hotline: 1800 0027
Địa chỉ: 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh