Lợi ích tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm

Tập thể dục giúp duy trì thể lực, kiểm soát cân nặng và hỗ trợ sức khỏe sinh sản. Tuy nhiên, khi làm IVF, cơ thể trải qua nhiều thay đổi nên việc vận động cần được điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn. Tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm vẫn mang lại nhiều lợi ích nếu lựa chọn đúng bài tập và cường độ an toàn. Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ sẽ chia sẻ cách vận động phù hợp cùng những lưu ý quan trọng trong suốt chu kỳ điều trị.

Mục lục

• Vì sao nên duy trì tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm?
• 1. Giúp giảm stress
• 2. Tăng lưu lượng máu vùng chậu
• 3. Duy trì cân nặng và thể lực tốt
• 4. Hỗ trợ cân bằng nội tiết tố tự nhiên
• Danh sách các bài tập an toàn cho các cặp vợ chồng làm IVF
• 1. Đi bộ nhẹ nhàng
• 2. Các bài tập Yoga kéo giãn hồi phục
• 3. Thiền định
• 4. Bơi lội trước khi chuyển phôi
• 5. Bài tập tạ nhẹ cho thân trên
• Những điều lưu ý khi tập luyện trong chu kỳ IVF

Vì sao nên duy trì tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm?

Duy trì vận động ở mức phù hợp trong quá trình IVF có thể giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với những thay đổi do thuốc và các thủ thuật hỗ trợ sinh sản. Bên cạnh hỗ trợ tinh thần, tập luyện đúng cách còn góp phần: 

1. Giúp giảm stress

Quá trình IVF có thể tạo nhiều áp lực tâm lý, đặc biệt trong giai đoạn kích thích buồng trứng và thời gian chờ kết quả sau chuyển phôi. Hoạt động thể chất nhẹ nhàng giúp cơ thể tăng giải phóng endorphin và điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm xúc, từ đó hỗ trợ thư giãn, giảm lo âu và cải thiện tâm trạng.

Các hoạt động vừa sức như đi bộ hoặc yoga nhẹ còn có thể giúp người bệnh duy trì tinh thần ổn định và ngủ ngon hơn trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu nằm ở việc hỗ trợ sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định tập thể dục trực tiếp làm tăng tỷ lệ IVF thành công. (1)

>> Xem thêm: Kinh nghiệm để thụ tinh ống nghiệm thành công

2. Tăng lưu lượng máu vùng chậu

Vận động nhẹ nhàng giúp hệ tuần hoàn hoạt động hiệu quả hơn, hỗ trợ đưa máu giàu oxy và dưỡng chất đến các mô, trong đó có các cơ quan sinh sản vùng chậu. Nhờ đó, tuần hoàn được hỗ trợ tốt hơn trong giai đoạn kích thích buồng trứng và chuẩn bị nội mạc tử cung.

Máu lưu thông ổn định cũng góp phần hỗ trợ hoạt động của buồng trứng, tử cung và sức khỏe sinh sản nói chung. Các hình thức vận động vừa sức như đi bộ hoặc yoga nhẹ có thể duy trì trong quá trình IVF nếu không gây căng tức hoặc khó chịu ở vùng bụng, vùng chậu.

3. Duy trì cân nặng và thể lực tốt

Một số thuốc nội tiết sử dụng trong chu kỳ IVF có thể gây giữ nước, đầy bụng hoặc tăng cân nhẹ. Ngoài ra, việc ít vận động trong thời gian này cũng có thể khiến cơ thể dễ mệt mỏi và giảm mức tiêu hao năng lượng.

Thực hiện các bài tập cường độ thấp đến vừa giúp kiểm soát cân nặng, duy trì khối cơ và thể lực trong suốt quá trình IVF. Nhờ đó, người bệnh có thể thích nghi tốt hơn với những thay đổi của cơ thể trong thời gian điều trị.

Nếu cân nặng tăng nhanh kèm bụng chướng nhiều, đau bụng, buồn nôn, tiểu ít hoặc khó thở, người bệnh nên ngừng tập và liên hệ bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS).

Tập thể dục trong và sau quá trình thụ tinh trong ống nghiệm ở cường độ phù hợp giúp giảm căng thẳng, hỗ trợ tuần hoàn và kiểm soát cân nặng

4. Hỗ trợ cân bằng nội tiết tố tự nhiên

Tập thể dục ở mức độ vừa phải giúp cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và kiểm soát đường huyết ổn định. Ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), việc cải thiện độ nhạy insulin có thể góp phần kiểm soát các rối loạn chuyển hóa và hỗ trợ chức năng rụng trứng.

Duy trì vận động phù hợp cũng giúp điều hòa hoạt động chuyển hóa và nội tiết trong quá trình IVF. Tuy nhiên, tập thể dục chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế thuốc hoặc các biện pháp điều trị trong phác đồ hỗ trợ sinh sản.

Danh sách các bài tập an toàn cho các cặp vợ chồng làm IVF

Trong quá trình làm IVF, người bệnh nên ưu tiên các bài tập cường độ thấp, ít tác động và dễ điều chỉnh theo thể trạng. Một số hình thức vận động phù hợp có thể gồm: 

1. Đi bộ nhẹ nhàng

Đi bộ là một trong những hình thức vận động đơn giản, ít tác động, dễ duy trì và phù hợp khi làm IVF. Người bệnh có thể đi bộ khoảng 15 - 30 phút mỗi ngày trên đường bằng phẳng, thoáng mát như công viên hoặc khu vực quanh nhà.

Khi đi nên giữ tốc độ vừa phải, bước nhẹ nhàng và điều chỉnh thời gian theo thể trạng. Nếu xuất hiện cảm giác căng bụng, nặng vùng chậu hoặc mệt trong giai đoạn kích thích buồng trứng, nên giảm tốc độ, rút ngắn thời gian hoặc nghỉ tập. Sau chuyển phôi, vẫn có thể đi bộ nhẹ nếu bác sĩ không có chỉ định hạn chế. (2)

2. Các bài tập Yoga kéo giãn hồi phục

Yoga phục hồi kết hợp kéo giãn nhẹ, hít thở sâu và thư giãn có thể giúp giảm căng cơ, cải thiện độ linh hoạt và hỗ trợ tinh thần. Người bệnh nên ưu tiên các động tác chậm, dễ kiểm soát, tập trung vào hơi thở và mở rộng lồng ngực, kết hợp một số tư thế nhẹ như tư thế cánh bướm (Baddha Konasana) hoặc tư thế em bé (Balasana).

Khi buồng trứng đang được kích thích, nên tránh các tư thế đảo ngược như trồng cây chuối, đứng bằng vai, cùng các động tác vặn xoắn sâu hoặc gập bụng mạnh. Sau chọc hút noãn hoặc chuyển phôi, nên giảm cường độ và tập trở lại tùy theo khả năng hồi phục cũng như hướng dẫn của bác sĩ.

Các bài yoga kéo giãn hồi phục giúp thư giãn cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt và hỗ trợ giảm căng thẳng

3. Thiền định

Thiền định là hình thức thư giãn phù hợp khi người bệnh cần giảm vận động hoặc cảm thấy căng thẳng trong thời gian làm IVF. Bạn chỉ cần ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, hít sâu qua mũi, thở chậm và tập trung vào nhịp thở trong khoảng 5 - 10 phút.

Cách thực hành này có thể giúp làm dịu lo âu, ổn định tâm trạng và thư giãn tốt hơn trong giai đoạn kích thích buồng trứng hoặc chờ kết quả sau chuyển phôi. Trong lúc thiền, bạn có thể kết hợp nghe nhạc nhẹ theo sở thích để cơ thể dễ thư giãn hơn.

4. Bơi lội trước khi chuyển phôi

Bơi lội là hình thức vận động toàn thân ít tác động, giúp giảm áp lực lên khớp nhờ sức nâng của nước. Người đã có thói quen bơi có thể duy trì hoạt động này ở giai đoạn chuẩn bị hoặc đầu chu kỳ kích thích buồng trứng, với tốc độ chậm đến vừa, không gắng sức, đồng thời tránh các động tác xoay người mạnh hoặc lộn người khi đổi chiều. 

Khi nang noãn phát triển và buồng trứng tăng kích thước, nên giảm cường độ hoặc tạm ngừng nếu xuất hiện căng tức vùng bụng, vùng chậu. Từ thời điểm chọc hút noãn, người bệnh cần tránh bơi, tắm bồn và ngâm mình trong thời gian hồi phục để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Việc trở lại hồ bơi nên theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt trong giai đoạn quanh chuyển phôi. 

5. Bài tập tạ nhẹ cho thân trên

Các bài tập kháng lực nhẹ cho tay và vai có thể giúp duy trì khối cơ khi người bệnh cần giảm bớt các hoạt động cường độ cao. Người có thói quen tập tạ có thể sử dụng tạ tay nhẹ khoảng 1 - 2kg, thực hiện các động tác đơn giản như cuốn tạ tay trước hoặc nâng tay ngang vai.

Bạn nên tập ở tư thế ngồi tựa lưng để giữ thân người ổn định và hạn chế gồng cơ bụng quá mức. Mỗi động tác cần thực hiện chậm, có kiểm soát và duy trì nhịp thở bình thường. Trong giai đoạn kích thích buồng trứng, không nên tăng mức tạ, tập đến kiệt sức hoặc kết hợp các động tác xoắn thân, gập bụng mạnh.

Bài tập tạ nhẹ cho thân trên giúp duy trì sức mạnh cơ tay, vai và khối cơ mà không tạo áp lực quá lớn lên vùng bụng, vùng chậu

Những điều lưu ý khi tập luyện trong chu kỳ IVF

Mức độ vận động phù hợp có thể thay đổi theo từng giai đoạn của chu kỳ IVF, đặc biệt khi kích thích buồng trứng và sau các thủ thuật. Người bệnh nên ưu tiên bài tập nhẹ, tránh gắng sức và lưu ý một số nguyên tắc sau:

• Tránh tập gym hoặc nâng tạ quá nặng: Các bài tập nâng tạ nặng, cần gồng cơ bụng nhiều hoặc tập đến kiệt sức có thể tạo áp lực lên vùng bụng, vùng chậu. Trong giai đoạn kích thích buồng trứng, có thể chuyển sang các bài kháng lực nhẹ nếu vẫn muốn duy trì tập sức mạnh.
• Hạn chế cardio cường độ cao: HIIT, chạy đường dài, đạp xe cường độ cao hoặc các bài bật nhảy có thể khiến cơ thể quá sức và không phù hợp khi buồng trứng đang tăng kích thước. Thay vào đó, nên lựa chọn đi bộ, kéo giãn nhẹ hoặc các hình thức vận động ít tác động.
• Thận trọng với các bài tác động vùng bụng: Khi nhiều nang noãn cùng phát triển, buồng trứng có thể lớn và nhạy cảm hơn bình thường. Các động tác gập bụng, vặn xoắn sâu, nhảy dây hoặc đổi hướng đột ngột có thể làm tăng nguy cơ xoắn buồng trứng.
• Giảm vận động quanh thời điểm chọc hút noãn: Sau thủ thuật, người bệnh có thể cảm thấy căng tức bụng, đầy hơi hoặc khó chịu. Do đó, nên dành thời gian nghỉ ngơi, tránh tập nặng và tăng dần mức vận động khi cơ thể đã hồi phục.
• Sau chuyển phôi vẫn có thể vận động nhẹ: Người bệnh không cần nằm bất động hoàn toàn nếu bác sĩ không có chỉ định riêng. Người bệnh có thể đi bộ nhẹ và duy trì sinh hoạt thông thường, nhưng nên tránh tập luyện gắng sức hoặc nâng vật nặng trong thời gian đầu.
• Lắng nghe phản ứng của cơ thể: Nếu xuất hiện mệt mỏi, đau, căng bụng hoặc nặng vùng chậu khi tập, nên giảm cường độ hoặc nghỉ ngơi. Không nên cố duy trì thời lượng và mức tập như trước khi bắt đầu IVF.
• Uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý: Người bệnh nên bổ sung đủ nước, ngủ đủ giấc và dành thời gian hồi phục giữa các buổi tập. Điều này giúp hạn chế mệt mỏi và duy trì thể trạng ổn định trong chu kỳ IVF.
• Ngừng tập khi có dấu hiệu bất thường: Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, ra máu nhiều, chóng mặt, khó thở, bụng chướng nhanh, buồn nôn hoặc tăng cân nhanh, người bệnh nên ngừng vận động và liên hệ bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS) hoặc một số biến chứng khác.
• Trao đổi với bác sĩ về chế độ tập luyện: Tình trạng sức khỏe, mức độ kích thích buồng trứng và nguy cơ biến chứng khác nhau ở mỗi người, nên kế hoạch vận động cần được điều chỉnh phù hợp. Bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản sẽ hướng dẫn bài tập nên duy trì và thời điểm cần giảm hoặc tạm ngừng vận động. 

Các cặp đôi nên ưu tiên vận động nhẹ, tránh gắng sức và điều chỉnh cường độ theo từng giai đoạn điều trị cũng như phản ứng của cơ thể

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, quý khách hàng có thể liên hệ hotline 1800 0027 hoặc đến trực tiếp 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được hỗ trợ.

Tập thể dục trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm vẫn có thể được duy trì nếu lựa chọn đúng bài tập, cường độ và thời điểm phù hợp. Các hình thức vận động nhẹ như đi bộ, yoga phục hồi, thiền hoặc tập sức mạnh nhẹ có thể hỗ trợ thể lực và tinh thần, nhưng cần hạn chế vận động gắng sức khi buồng trứng đang được kích thích hoặc sau các thủ thuật. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để được hướng dẫn chế độ tập luyện phù hợp với từng giai đoạn của chu kỳ IVF.