Nên sử dụng thuốc kích trứng vào thời điểm nào của chu kỳ kinh?

Thuốc kích trứng được sử dụng nhằm hỗ trợ nang noãn phát triển và thúc đẩy quá trình phóng noãn trong điều trị hiếm muộn. Tuy nhiên, hiệu quả của thuốc không chỉ phụ thuộc vào loại và liều dùng mà còn liên quan đến thời điểm bắt đầu trong chu kỳ kinh nguyệt. Vậy sử dụng thuốc kích trứng vào thời điểm nào? Nên uống hoặc tiêm vào ngày thứ mấy? Bài viết sau, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ sẽ giúp bạn hiểu rõ các mốc thời gian quan trọng khi dùng thuốc.

Mục lục

• Tại sao thời điểm sử dụng thuốc kích trứng lại quan trọng?
• Sử dụng thuốc kích trứng vào thời điểm nào chu kỳ kinh nguyệt?
• 1. Đối với thuốc uống kích trứng
• 2. Đối với thuốc tiêm kích trứng
• Lưu ý chung trong thời gian sử dụng thuốc
• 1. Tuân thủ khung giờ và bảo quản thuốc đúng cách
• 2. Theo dõi và nhận biết dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng
• 3. Tái khám đúng lịch hẹn
• 4. Kiểm soát dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt

Tại sao thời điểm sử dụng thuốc kích trứng lại quan trọng?

Trong các phương pháp hỗ trợ sinh sản, thuốc nội tiết giúp nhiều nang noãn cùng phát triển và trưởng thành trong một chu kỳ. Quá trình này thường bắt đầu từ pha nang noãn ở đầu chu kỳ kinh nguyệt, khi một nhóm nang nhỏ bắt đầu phát triển dưới tác động của hormone.

Vì vậy, trong nhiều phác đồ, thuốc kích trứng được sử dụng từ giai đoạn sớm để hỗ trợ nhiều nang phát triển đồng thời. Nếu bắt đầu không đúng thời điểm, đáp ứng của buồng trứng và kết quả điều trị có thể bị ảnh hưởng. (1)

Do nồng độ FSH, LH và estradiol thay đổi theo từng giai đoạn của chu kỳ, bác sĩ sẽ dựa vào ngày của chu kỳ kinh, kết quả siêu âm nang noãn, xét nghiệm nội tiết và mục tiêu điều trị để xác định lịch dùng thuốc phù hợp.

Sử dụng thuốc kích trứng vào thời điểm nào chu kỳ kinh nguyệt?

Thuốc kích trứng thường được bắt đầu vào những ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt. Người bệnh thường được hẹn khám vào ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của chu kỳ, tính từ ngày đầu tiên có kinh, để siêu âm, xét nghiệm và xác định thời điểm dùng thuốc phù hợp. (2)

1. Đối với thuốc uống kích trứng

Các thuốc uống như clomiphene citrate hoặc letrozole thường được dùng từ ngày thứ 2, 3, 4 hoặc 5 của chu kỳ kinh và kéo dài khoảng 5 ngày, tùy từng phác đồ.

Người bệnh không nên tự mua hoặc tự chọn ngày uống thuốc. Trước khi điều trị, bác sĩ có thể siêu âm đầu dò để đánh giá buồng trứng, niêm mạc tử cung và kiểm tra nang tồn lưu hoặc u nang có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kích trứng.

Thuốc uống kích trứng thường được dùng trong những ngày đầu chu kỳ kinh và kéo dài khoảng 5 ngày, tùy phác đồ

2. Đối với thuốc tiêm kích trứng

Thuốc tiêm gonadotropin thường được sử dụng từ ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của chu kỳ kinh nguyệt. Thời gian tiêm thường kéo dài khoảng 9 - 12 ngày và được điều chỉnh theo mức độ đáp ứng của buồng trứng.

Trước điều trị, bác sĩ có thể đánh giá số nang thứ cấp (AFC), dự trữ buồng trứng và các chỉ số nội tiết như FSH, LH, estradiol hoặc AMH để lựa chọn liều thuốc. Ngày thứ 2 - 3 là mốc thường gặp nhưng không áp dụng cho mọi trường hợp; lịch dùng thuốc sẽ được điều chỉnh theo tình trạng buồng trứng và phác đồ của từng người.

Vì vậy, với câu hỏi uống thuốc kích trứng vào thời điểm nào hoặc uống thuốc kích trứng vào ngày thứ mấy kỳ kinh, người bệnh cần tuân theo lịch bác sĩ chỉ định thay vì tự chọn ngày dùng thuốc. 

Thuốc tiêm kích trứng thường bắt đầu vào ngày 2 - 3 của chu kỳ và kéo dài khoảng 9 - 12 ngày

Lưu ý chung trong thời gian sử dụng thuốc

Khi sử dụng thuốc kích trứng, người bệnh cần chú ý cách dùng thuốc, bảo quản, dấu hiệu bất thường và lịch tái khám nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình điều trị. 

1. Tuân thủ khung giờ và bảo quản thuốc đúng cách

Thuốc kích trứng nên được sử dụng đúng liều và khung giờ bác sĩ hướng dẫn. Nếu uống hoặc tiêm thuốc trễ, người bệnh không nên tự ý tăng liều hoặc sử dụng thêm thuốc để bù cho liều đã quên mà cần liên hệ cơ sở điều trị để được hướng dẫn.

Điều kiện bảo quản tùy từng loại thuốc. Một số thuốc tiêm cần giữ trong ngăn mát tủ lạnh ở 2 - 8 độ C, trong khi loại khác có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng. Riêng mũi tiêm trưởng thành noãn (trigger) cần thực hiện đúng thời gian chỉ định vì liên quan trực tiếp đến thời điểm chọc hút noãn 

2. Theo dõi và nhận biết dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng

Cảm giác đầy, căng hoặc nặng vùng bụng dưới có thể xuất hiện khi buồng trứng đáp ứng với thuốc. Nếu bụng chướng nhanh, đau nhiều, nôn, khó thở, tiểu ít hoặc gần như không tiểu, người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở điều trị. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS).

>> Xem thêm: Hướng xử lý khi cơn đau kéo dài sau tiêm kích trứng

Theo dõi các dấu hiệu bất thường như đau bụng tăng, chướng bụng nhanh, khó thở hoặc tiểu ít trong thời gian dùng thuốc 

3. Tái khám đúng lịch hẹn

Bác sĩ thường hẹn tái khám sau vài ngày dùng thuốc để siêu âm theo dõi số lượng và kích thước nang noãn. Dựa trên kết quả này, liều thuốc có thể được giữ nguyên, tăng hoặc giảm; đồng thời bác sĩ xác định thời điểm tiêm trigger phù hợp. 

4. Kiểm soát dinh dưỡng và chế độ sinh hoạt

Người bệnh nên duy trì chế độ ăn cân bằng, bổ sung đủ protein và uống nước theo nhu cầu. Không cần ăn quá nhiều đạm hoặc cố uống 2 - 3 lít nước mỗi ngày với mục đích phòng OHSS.

Khi nang noãn phát triển, buồng trứng có thể tăng kích thước. Vì vậy, nên ưu tiên vận động nhẹ và hạn chế chạy nhảy, tập luyện cường độ cao hoặc các động tác xoay, vặn mạnh vùng bụng để giảm nguy cơ xoắn buồng trứng.

Để được tư vấn cụ thể về thời điểm dùng thuốc, phác đồ kích thích buồng trứng và lịch theo dõi phù hợp, quý khách hàng có thể liên hệ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ qua hotline 1800 0027 hoặc đến trực tiếp tại 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn.

Sử dụng thuốc kích trứng vào thời điểm nào phụ thuộc vào loại thuốc, ngày của chu kỳ kinh nguyệt, tình trạng buồng trứng và phác đồ điều trị của từng người. Thuốc uống thường được dùng trong những ngày đầu chu kỳ, còn thuốc tiêm gonadotropin thường được bắt đầu khoảng ngày thứ 2 - 3 và tiếp tục theo đáp ứng của nang noãn. Người bệnh cần dùng thuốc đúng lịch, tái khám đầy đủ và không tự ý thay đổi liều hoặc thời điểm sử dụng để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.