Vì sao tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển?

Sau nhiều ngày tiêm thuốc kích trứng, người bệnh thường mong đợi các nang trứng lớn dần và đạt kích thước phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển hoặc đáp ứng chậm, ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị. Tình trạng này có thể liên quan đến khả năng đáp ứng của buồng trứng, dự trữ buồng trứng, tuổi và nhiều yếu tố khác. Cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp ngay sau đây.

Mục lục

• Nguyên nhân tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển
• 1. Đáp ứng buồng trứng kém
• 2. Hội chứng buồng trứng kháng gonadotropin
• 3. Phụ nữ lớn tuổi và giảm dự trữ buồng trứng
• 4. Phác đồ thuốc chưa phù hợp
• 5. Hội chứng buồng trứng đa nang
• 6. Chưa tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng thuốc
• 7. Lối sống và tâm lý
• Tình trạng thuốc tiêm kích trứng không đáp ứng được xử lý thế nào?
• 1. Điều chỉnh loại thuốc hoặc liều dùng
• 2. Tạm dừng và hủy chu kỳ hiện tại
• 3. Thay đổi phác đồ kích trứng cho chu kỳ sau
• 4. Phác đồ kích thích buồng trứng đôi (DuoStim)
• 5. Kỹ thuật IVM
• 6. Cải thiện lối sống và dinh dưỡng
• Sau kích trứng không thành công bao lâu có thể thực hiện lại?

Nguyên nhân tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển

Tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển có thể liên quan đến khả năng đáp ứng của buồng trứng, tuổi, dự trữ buồng trứng, bệnh lý nền hoặc cách sử dụng thuốc. Xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ phù hợp hơn.

1. Đáp ứng buồng trứng kém

Đáp ứng buồng trứng kém là một trong những nguyên nhân khiến nang noãn phát triển ít hoặc chậm hơn dự kiến sau khi dùng thuốc kích trứng. Khi đó, số nang phát triển và số noãn có thể thu được thường thấp. Mức độ đáp ứng khác nhau ở mỗi người và có thể liên quan đến tuổi, dự trữ buồng trứng cùng nhiều yếu tố khác. (1)

2. Hội chứng buồng trứng kháng gonadotropin

Hội chứng buồng trứng kháng gonadotropin là tình trạng hiếm gặp, trong đó buồng trứng giảm đáp ứng với các hormone kích thích nang noãn. Do đó, nang noãn có thể phát triển chậm hoặc không đạt độ trưởng thành cần thiết dù đã được kích thích bằng thuốc. Nguyên nhân có thể liên quan đến bất thường thụ thể FSH, làm giảm tác động của hormone này lên buồng trứng.

3. Phụ nữ lớn tuổi và giảm dự trữ buồng trứng

Tuổi càng cao, số lượng và chất lượng noãn trong buồng trứng càng suy giảm. Vì vậy, khi dùng thuốc kích trứng, số nang noãn phát triển có thể ít hơn và khả năng đáp ứng với thuốc cũng giảm. Bác sĩ thường dựa vào nồng độ AMH và số nang thứ cấp (AFC) để đánh giá dự trữ buồng trứng và dự đoán khả năng đáp ứng với thuốc.

Phụ nữ lớn tuổi có thể giảm dự trữ buồng trứng và đáp ứng kém hơn với thuốc kích trứng

4. Phác đồ thuốc chưa phù hợp

Nếu loại thuốc, liều lượng hoặc thời gian sử dụng chưa phù hợp, nang noãn có thể phát triển chậm, không đồng đều hoặc số nang phát triển ít hơn dự kiến.

Phác đồ kích trứng thường được cá thể hóa dựa trên tuổi, dự trữ buồng trứng, tiền sử điều trị và kết quả theo dõi nang qua siêu âm. Trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc dựa trên sự phát triển của nang noãn. Người bệnh không nên tự tăng liều vì liều thuốc cao hơn không đồng nghĩa với hiệu quả tốt hơn.

5. Hội chứng buồng trứng đa nang

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có thể gây rối loạn quá trình phát triển nang noãn và phóng noãn. Người mắc PCOS thường có nhiều nang nhỏ trong buồng trứng, nhưng các nang có thể phát triển không đồng đều hoặc không đạt độ trưởng thành cần thiết.

Khi dùng thuốc kích trứng, buồng trứng ở người mắc PCOS có thể đáp ứng rất khác nhau. Một số trường hợp có ít nang phát triển, trong khi số khác lại đáp ứng quá mức và tăng nguy cơ quá kích buồng trứng. Vì vậy, bác sĩ cần theo dõi sự phát triển của nang qua siêu âm và điều chỉnh liều thuốc theo từng trường hợp.

6. Chưa tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng thuốc

Hiệu quả kích thích buồng trứng có thể bị ảnh hưởng nếu người bệnh tiêm sai liều, bỏ liều, sử dụng thuốc không đúng thời điểm hoặc bảo quản thuốc không đúng hướng dẫn. Những sai sót này có thể làm giảm tác dụng của thuốc và ảnh hưởng đến sự phát triển của nang noãn.

Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời điểm và tái khám theo lịch để theo dõi sự phát triển của nang. Nếu quên liều hoặc dùng thuốc không đúng hướng dẫn, cần liên hệ bác sĩ để được xử trí, không tự ý tiêm bù hoặc tăng liều.

Tiêm thuốc sai liều, sai thời điểm hoặc bỏ liều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của nang noãn

7. Lối sống và tâm lý

Lối sống không lành mạnh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình điều trị hỗ trợ sinh sản. Hút thuốc, thiếu ngủ, chế độ dinh dưỡng mất cân đối hoặc cân nặng không phù hợp là những yếu tố cần được lưu ý trong thời gian kích thích buồng trứng.

Căng thẳng thường gặp ở người điều trị vô sinh, nhưng không nên xem đây là nguyên nhân trực tiếp khiến nang noãn không phát triển. Người bệnh nên duy trì chế độ ăn cân đối, ngủ đủ, vận động phù hợp, tránh hút thuốc và giữ tâm lý ổn định trong suốt quá trình điều trị.

Tình trạng thuốc tiêm kích trứng không đáp ứng được xử lý thế nào?

Khi buồng trứng đáp ứng kém với thuốc kích trứng, bác sĩ sẽ theo dõi sự phát triển của nang noãn để cân nhắc điều chỉnh thuốc, tiếp tục hoặc dừng chu kỳ điều trị. Hướng xử trí phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ đáp ứng của từng người.

1. Điều chỉnh loại thuốc hoặc liều dùng

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc thay đổi loại thuốc hoặc tăng liều gonadotropin dựa trên kết quả siêu âm và xét nghiệm nội tiết. Tuy nhiên, việc điều chỉnh liều trong quá trình kích trứng không phải lúc nào cũng cải thiện đáp ứng buồng trứng và không được khuyến cáo thực hiện thường quy. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định, không tự ý thay đổi thuốc hoặc liều dùng.

2. Tạm dừng và hủy chu kỳ hiện tại

Bác sĩ có thể cân nhắc dừng chu kỳ nếu số nang phát triển quá ít hoặc khả năng thu được noãn thấp. Trong trường hợp đáp ứng quá kém, tiếp tục dùng thuốc có thể không cải thiện đáng kể số nang phát triển và làm tăng chi phí điều trị. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả của chu kỳ này để điều chỉnh kế hoạch cho lần điều trị tiếp theo.

3. Thay đổi phác đồ kích trứng cho chu kỳ sau

Khi buồng trứng đáp ứng kém, bác sĩ có thể điều chỉnh loại thuốc, liều lượng, thời điểm sử dụng hoặc lựa chọn phác đồ kích trứng khác. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc kích thích nhẹ, sử dụng GnRH đồng vận hoặc đối vận, hay bổ sung LH khi có chỉ định. Lựa chọn điều trị dựa trên tuổi, dự trữ buồng trứng và mức độ đáp ứng ở các chu kỳ trước.

4. Phác đồ kích thích buồng trứng đôi (DuoStim)

DuoStim gồm hai đợt kích thích buồng trứng trong một chu kỳ kinh, lần lượt ở pha nang noãn và pha hoàng thể. Phác đồ có thể được cân nhắc ở một số phụ nữ có dự trữ buồng trứng giảm hoặc tiên lượng đáp ứng kém.

Hai đợt kích thích có thể giúp thu thêm noãn trong thời gian ngắn, từ đó rút ngắn thời gian tích lũy noãn hoặc phôi. Khả năng áp dụng DuoStim được bác sĩ đánh giá dựa trên tình trạng và mục tiêu điều trị của từng người.

DuoStim kích thích buồng trứng hai lần trong cùng một chu kỳ kinh nhằm tăng cơ hội thu thêm noãn trong thời gian ngắn

5. Kỹ thuật IVM

IVM (In Vitro Maturation) là kỹ thuật thu nhận noãn chưa trưởng thành, sau đó nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để noãn tiếp tục trưởng thành. Kỹ thuật này sử dụng ít thuốc kích trứng hơn hoặc không cần kích thích kéo dài, nhờ đó giảm nguy cơ quá kích buồng trứng.

IVM có thể được cân nhắc ở một số trường hợp, đặc biệt là phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang có nguy cơ quá kích. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn thường quy cho tất cả người có đáp ứng kém với thuốc kích trứng.

6. Cải thiện lối sống và dinh dưỡng

Lối sống lành mạnh giúp duy trì sức khỏe trong quá trình điều trị nhưng không thể thay thế phác đồ kích trứng. Người bệnh nên ăn uống cân đối, ngủ đủ, vận động phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý và tránh hút thuốc.

Người bệnh không nên tự dùng hormone, thuốc hoặc thực phẩm bổ sung với mục đích tăng dự trữ buồng trứng hay cải thiện đáp ứng với thuốc. Nếu có nhu cầu bổ sung vitamin hoặc dưỡng chất, nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.

Dinh dưỡng cân đối giúp hỗ trợ sức khỏe trong quá trình kích thích buồng trứng

Sau kích trứng không thành công bao lâu có thể thực hiện lại?

Sau kích trứng không thành công, thời điểm thực hiện lại phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, nguyên nhân thất bại và mức độ hồi phục của buồng trứng. Một số trường hợp có thể bắt đầu chu kỳ mới ngay ở kỳ kinh tiếp theo, trong khi những trường hợp khác cần thêm thời gian để theo dõi.

>> Xem thêm: Các lưu ý sau khi tiêm kích trứng

Trước khi kích trứng lại, bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng buồng trứng, xem xét đáp ứng ở lần điều trị trước và lựa chọn phác đồ phù hợp. Người bệnh nên tái khám theo lịch và chỉ sử dụng thuốc kích trứng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Để được tư vấn về các phương pháp hỗ trợ sinh sản và xây dựng phác đồ phù hợp, quý khách hàng có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ qua tổng đài 1800 0027 hoặc đến trực tiếp 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được bác sĩ thăm khám và tư vấn.

Tiêm thuốc kích trứng nhưng trứng không phát triển có thể liên quan đến nhiều yếu tố như đáp ứng buồng trứng kém, tuổi, dự trữ buồng trứng, bệnh lý hoặc phác đồ điều trị. Người bệnh không nên tự tăng liều hoặc thay đổi thuốc mà cần tái khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.