Giai đoạn tiêm thuốc kích trứng nên ăn gì và không nên ăn gì?

Tiêm thuốc kích trứng nên ăn gì là vấn đề nhiều phụ nữ quan tâm khi bước vào giai đoạn kích thích buồng trứng. Chế độ ăn uống hợp lý giúp cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất, đồng thời hỗ trợ duy trì thể trạng và sức khỏe chuyển hóa trong quá trình điều trị. Vậy đang kích trứng nên ăn gì, nên ưu tiên và hạn chế những thực phẩm nào? Bài viết sau, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ sẽ giúp bạn lựa chọn thực phẩm phù hợp trong giai đoạn kích trứng.

Mục lục

• Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong quá trình kích thích buồng trứng
• Phụ nữ đang trong giai đoạn tiêm thuốc kích trứng nên ăn gì?
• 1. Thực phẩm giàu protein
• 2. Thực phẩm giàu chất xơ
• 3. Bổ sung đủ lượng nước khuyến cáo
• 4. Quả bơ
• 5. Trứng gà
• 6. Sữa và các chế phẩm từ sữa
• 7. Cá hồi hoặc các loại cá béo
• 8. Các loại hạt
• 9. Rau lá xanh đậm
• 10. Quả mọng
• 11. Các loại đậu
• Những thực phẩm, đồ uống nên hạn chế khi tiêm kích trứng
• Câu hỏi thường gặp
• 1. Tiêm kích trứng uống nước dừa được không?
• 2. Tiêm kích trứng ăn dứa được không?
• 3. Tiêm kích trứng có được ăn sầu riêng không?

Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong quá trình kích thích buồng trứng

Trong quá trình kích thích buồng trứng, thuốc nội tiết giúp thúc đẩy nhiều nang noãn cùng phát triển, còn chế độ dinh dưỡng cung cấp năng lượng, protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động chuyển hóa, tổng hợp hormone và sức khỏe sinh sản. Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và chất béo không bão hòa có liên quan đến kết quả điều trị tốt hơn ở một số nhóm phụ nữ. (1)

Nghiên cứu trên 161 cặp vợ chồng thực hiện IVF/ICSI ghi nhận những phụ nữ tuân thủ tốt hơn chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải có khả năng mang thai cao hơn. Kết quả này gợi ý rằng chế độ ăn lành mạnh có thể là một yếu tố hỗ trợ tích cực trong quá trình điều trị.

Tuy nhiên, dinh dưỡng không phải yếu tố quyết định số lượng hay chất lượng noãn chỉ trong một chu kỳ kích trứng. Tuổi, dự trữ buồng trứng, nguyên nhân vô sinh, tình trạng sức khỏe và phác đồ điều trị vẫn có vai trò quan trọng. Vì vậy, thay vì tập trung vào một vài thực phẩm được cho là “bổ trứng”, phụ nữ nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng và đủ dưỡng chất trong suốt quá trình kích thích buồng trứng.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp duy trì thể trạng và cung cấp dưỡng chất cần thiết trong quá trình kích thích buồng trứng

Phụ nữ đang trong giai đoạn tiêm thuốc kích trứng nên ăn gì?

Trong giai đoạn kích thích buồng trứng, chị em phụ nữ nên ăn đa dạng, ưu tiên thực phẩm giàu protein, chất xơ, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. 

1. Thực phẩm giàu protein

Protein cần thiết cho quá trình xây dựng và sửa chữa mô, đồng thời tham gia tổng hợp enzyme, hormone và nhiều hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Các nguồn protein phù hợp gồm thịt bò nạc, thịt gà, cá, trứng, sữa, đậu nành, đậu phụ, đậu lăng và đậu gà. (3)

Việc kết hợp linh hoạt đạm động vật và đạm thực vật giúp đa dạng khẩu phần, đồng thời bổ sung thêm sắt, kẽm, vitamin nhóm B và chất xơ. Tuy nhiên, không cần ăn quá nhiều protein với mục đích phòng hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), vì hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy chế độ ăn giàu đạm giúp ngăn ngừa biến chứng này.

2. Thực phẩm giàu chất xơ

Chất xơ hỗ trợ nhu động ruột, giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định và góp phần kiểm soát đường huyết. Khi dùng thuốc kích trứng, một số phụ nữ có thể gặp đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón, vì vậy khẩu phần hằng ngày nên cung cấp đủ chất xơ.

Yến mạch, khoai lang, gạo lứt, rau xanh, trái cây nguyên quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt là những nguồn phù hợp. Nếu đang căng tức hoặc đầy bụng, nên tăng lượng chất xơ từ từ, chia nhỏ bữa ăn và uống đủ nước để hạn chế khó chịu tiêu hóa.

3. Bổ sung đủ lượng nước khuyến cáo

Uống đủ nước giúp duy trì tuần hoàn, hỗ trợ hoạt động của thận, hệ tiêu hóa và cân bằng dịch trong cơ thể. Nên uống nước đều trong ngày, chia thành nhiều lần thay vì uống một lượng lớn cùng lúc.

Nhu cầu nước phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Mức 2 - 3 lít mỗi ngày phù hợp với nhiều trường hợp nhưng không phải con số cố định cho tất cả. Nước lọc nên là nguồn cung cấp chính, bên cạnh sữa, canh hoặc nước dừa với lượng phù hợp.

Nếu xuất hiện bụng căng nhanh, đau tăng, buồn nôn, khó thở, tăng cân nhanh hoặc tiểu ít, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để được đánh giá. Những biểu hiện này có thể liên quan đến hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), vì vậy không nên tự xử trí bằng cách uống thật nhiều nước hoặc dùng Oresol.

Uống đủ nước giúp duy trì tuần hoàn, hỗ trợ tiêu hóa và cân bằng dịch trong cơ thể

4. Quả bơ

Bơ giàu chất béo không bão hòa đơn, chất xơ, folate và kali. Nhóm chất béo lành mạnh này vừa cung cấp năng lượng, vừa hỗ trợ cơ thể hấp thu tốt hơn các vitamin tan trong chất béo như vitamin A, D, E và K.

Bơ thích hợp dùng trong bữa sáng hoặc bữa phụ, kết hợp với bánh mì nguyên cám, salad hay sữa chua. Đây cũng là lựa chọn tốt để thay thế một phần chất béo bão hòa từ các món chiên rán hoặc thực phẩm chế biến sẵn.

5. Trứng gà

Trứng gà cung cấp protein chất lượng cao, choline, vitamin B12, selen và một lượng vitamin D. Trong đó, choline tham gia cấu tạo màng tế bào và nhiều quá trình chuyển hóa, đồng thời là dưỡng chất cần thiết trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Nên lựa chọn trứng luộc, trứng hấp hoặc các món trứng chế biến với lượng dầu vừa phải. Không cần ăn quá nhiều trứng với mục đích “bổ trứng”; quan trọng hơn là kết hợp trứng với các nguồn protein và thực phẩm khác để duy trì khẩu phần cân bằng.

6. Sữa và các chế phẩm từ sữa

Sữa và các chế phẩm từ sữa cung cấp protein, canxi, vitamin B12 và vitamin D, góp phần hỗ trợ sức khỏe xương, chuyển hóa và duy trì thể trạng trong quá trình điều trị.

Các lựa chọn phù hợp gồm sữa tươi không đường hoặc ít đường, sữa chua không đường, sữa chua Hy Lạp và phô mai với khẩu phần vừa phải. Sữa chua Hy Lạp có hàm lượng protein tương đối cao, phù hợp dùng làm bữa phụ khi kết hợp với trái cây, yến mạch hoặc các loại hạt.

Sữa và các chế phẩm từ sữa cung cấp protein, canxi, vitamin B12 và vitamin D cần thiết cho cơ thể

7. Cá hồi hoặc các loại cá béo

Cá hồi, cá mòi, cá trích và một số loại cá béo là nguồn cung cấp protein, vitamin D cùng các axit béo omega-3 như EPA và DHA. Omega-3 tham gia cấu tạo màng tế bào và góp phần điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể.

Người chuẩn bị mang thai có thể ăn khoảng 2 - 3 khẩu phần cá ít thủy ngân mỗi tuần, đồng thời luân phiên nhiều loại để đa dạng dưỡng chất. Nên chọn cá được nấu chín kỹ và hạn chế các loại cá lớn có nguy cơ tích lũy nhiều thủy ngân.

8. Các loại hạt

Óc chó, hạnh nhân, macca, hạt bí, hạt hướng dương và hạt lanh cung cấp chất béo không bão hòa, protein thực vật, vitamin E, magie, kẽm và selen. Nhiều loại hạt còn chứa các hợp chất chống oxy hóa; riêng óc chó và hạt lanh cung cấp thêm omega-3 có nguồn gốc thực vật.

Một lượng vừa phải các loại hạt có thể dùng làm bữa phụ hoặc kết hợp với sữa chua, yến mạch và salad. Tuy nhiên, các loại hạt chứa khá nhiều calo, vì vậy người thừa cân, mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc cần kiểm soát cân nặng nên chú ý khẩu phần ăn. 

9. Rau lá xanh đậm

Rau bina, cải xoăn, bông cải xanh và các loại rau lá xanh đậm là nguồn cung cấp folate tự nhiên, sắt, chất xơ, vitamin C và nhiều chất chống oxy hóa. Trong đó, folate tham gia tổng hợp DNA và phân chia tế bào, đặc biệt cần thiết ở giai đoạn trước khi mang thai và những tuần đầu thai kỳ.

Rau xanh nên xuất hiện thường xuyên trong khẩu phần hằng ngày, đồng thời phụ nữ chuẩn bị mang thai cần bổ sung axit folic theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc kết hợp rau xanh với thực phẩm giàu vitamin C như cam, ổi hoặc cà chua cũng giúp tăng khả năng hấp thu sắt từ thực vật.

Rau lá xanh đậm giàu folate, sắt, chất xơ và nhiều chất chống oxy hóa

10. Quả mọng

Dâu tây, việt quất và mâm xôi cung cấp vitamin C, anthocyanin, polyphenol cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa. Những chất này góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Không nhất thiết phải lựa chọn các loại quả mọng nhập khẩu. Những loại trái cây quen thuộc như ổi, cam, bưởi, kiwi hoặc thanh long cũng là lựa chọn phù hợp để đa dạng khẩu phần. Nên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nhiều nước ép để bổ sung chất xơ và hạn chế đường huyết tăng nhanh.

11. Các loại đậu

Đậu lăng, đậu gà, đậu nành, đậu đỏ, đậu xanh và đậu phụ cung cấp protein thực vật, chất xơ, folate, sắt cùng nhiều khoáng chất cần thiết. Nhóm thực phẩm này thích hợp để luân phiên với thịt, cá và trứng trong các bữa ăn hằng ngày.

Sắt từ thực vật có khả năng hấp thu thấp hơn sắt từ động vật. Vì vậy, nên kết hợp các món từ đậu với thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông, cam hoặc ổi để hỗ trợ hấp thu sắt tốt hơn.

Đậu nành còn cung cấp isoflavone, một nhóm hợp chất thực vật có cấu trúc tương tự estrogen. Khi sử dụng với lượng thông thường trong khẩu phần, đậu nành và các sản phẩm từ đậu vẫn là nguồn protein thực vật phù hợp trong thời gian kích thích buồng trứng.

Các loại đậu là lựa chọn giàu dinh dưỡng, phù hợp để thay đổi nguồn đạm trong khẩu phần hằng ngày

Những thực phẩm, đồ uống nên hạn chế khi tiêm kích trứng

Bên cạnh việc bổ sung đầy đủ dưỡng chất, phụ nữ dùng thuốc kích trứng nên hạn chế một số nhóm thực phẩm sau:

• Đồ ăn nhanh và thực phẩm chứa trans fat: Chất béo chuyển hóa thường có trong một số món chiên rán, bánh nướng công nghiệp và thực phẩm chế biến sẵn. Loại chất béo này không có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, vì vậy nên hạn chế tối đa. WHO khuyến nghị lượng trans fat dưới 1% tổng năng lượng hằng ngày và hướng tới loại bỏ trans fat công nghiệp khỏi thực phẩm.
• Đường tinh luyện và đồ uống có đường: Bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa và các loại đồ uống thêm nhiều đường dễ làm đường huyết tăng nhanh. Việc kiểm soát nhóm này đặc biệt quan trọng với người mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), kháng insulin, thừa cân hoặc rối loạn đường huyết.
• Thịt đỏ và thịt chế biến sẵn: Thịt đỏ vẫn cung cấp protein, sắt, kẽm và vitamin B12 nên không cần kiêng hoàn toàn. Tuy nhiên, nên ăn với lượng vừa phải, ưu tiên phần thịt nạc và hạn chế xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội. Có thể luân phiên thịt đỏ với cá, thịt gia cầm, trứng và các loại đậu để cân bằng khẩu phần.
• Rượu bia và thức uống chứa nhiều caffeine: Rượu bia nên được hạn chế tối đa trong thời gian điều trị hỗ trợ sinh sản và tránh hoàn toàn khi đã mang thai. Với caffeine, không nhất thiết phải ngừng hoàn toàn. Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (American Society for Reproductive Medicine - ASRM) ghi nhận lượng caffeine vừa phải, khoảng 1 - 2 tách cà phê mỗi ngày, chưa cho thấy ảnh hưởng rõ ràng đến khả năng sinh sản. Người chuẩn bị mang thai nên kiểm soát tổng lượng caffeine ở mức không quá khoảng 200 mg/ngày.
• Thực phẩm cay, nhiều dầu mỡ: Những món này không trực tiếp làm giảm chất lượng noãn nhưng dễ gây đầy hơi, khó tiêu, trào ngược hoặc đau bụng ở người nhạy cảm. Nếu đang căng tức bụng do buồng trứng tăng kích thước, nên hạn chế các món dễ làm triệu chứng tiêu hóa nặng hơn.
• Cá có hàm lượng thủy ngân cao: Cá vẫn là nguồn protein và omega-3 có giá trị nên không cần kiêng hoàn toàn. Tuy nhiên, người chuẩn bị mang thai nên tránh các loại có hàm lượng thủy ngân cao như cá kiếm, cá mập, cá thu vua và cá ngừ mắt to. FDA khuyến nghị lựa chọn khoảng 2 - 3 khẩu phần cá ít thủy ngân mỗi tuần.
• Thực phẩm sống, tái hoặc chưa tiệt trùng: Thịt, cá, hải sản và trứng nên được nấu chín kỹ; sữa và các chế phẩm từ sữa nên chọn loại đã tiệt trùng; rau củ quả cần được rửa sạch trước khi ăn. Điều này giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn từ thực phẩm, đặc biệt khi cơ thể đang chuẩn bị cho khả năng mang thai.

Hiện chưa có đủ bằng chứng để yêu cầu phụ nữ kiêng tuyệt đối đu đủ, rau ngót, nhãn hoặc dứa trong thời gian kích trứng vì lo ngại gây co bóp tử cung. Nếu một loại thực phẩm gây đầy bụng, đau dạ dày hoặc khó chịu tiêu hóa, nên giảm lượng ăn và tuân thủ hướng dẫn riêng của bác sĩ điều trị.

>> Xem thêm: Những lưu ý sau khi tiêm kích trứng

Hạn chế các thực phẩm nhiều đường, chất béo không lành mạnh, rượu bia và những món dễ gây rối loạn tiêu hóa trong thời gian kích trứng

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc phổ biến về chế độ ăn uống trong chu kỳ kích thích buồng trứng: 

1. Tiêm kích trứng uống nước dừa được không?

Tiêm kích trứng vẫn có thể uống nước dừa với lượng vừa phải. Nước dừa cung cấp nước, kali và một số chất điện giải, giúp bổ sung dịch và hỗ trợ duy trì cân bằng điện giải trong cơ thể. (4)

Người bệnh có thể uống khoảng một quả nhỏ mỗi ngày tùy khẩu phần và tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, nước dừa không có tác dụng đặc hiệu trong việc phòng ngừa hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS). Người mắc bệnh thận, tăng kali máu hoặc được bác sĩ yêu cầu kiểm soát lượng dịch nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng thường xuyên.

2. Tiêm kích trứng ăn dứa được không?

Phụ nữ tiêm kích trứng có thể ăn dứa chín với lượng vừa phải. Dứa cung cấp vitamin C, mangan, chất xơ và bromelain, một loại enzyme được nghiên cứu về đặc tính chống viêm. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng cho thấy ăn dứa giúp tăng lưu lượng máu đến tử cung, cải thiện niêm mạc hoặc nâng cao hiệu quả kích trứng.

Người có dạ dày nhạy cảm, trào ngược hoặc dễ đau bụng không nên ăn quá nhiều dứa, đặc biệt khi bụng đói. Hiện cũng chưa có đủ cơ sở khoa học để khuyến nghị phụ nữ phải kiêng tuyệt đối dứa xanh vì lo ngại gây co thắt tử cung trong giai đoạn kích thích buồng trứng.

3. Tiêm kích trứng có được ăn sầu riêng không?

Tiêm kích trứng vẫn có thể ăn sầu riêng, nhưng nên dùng với lượng vừa phải vì loại quả này chứa khá nhiều năng lượng và carbohydrate.

Ăn quá nhiều sầu riêng có thể làm tăng tổng lượng đường và calo trong ngày, đặc biệt cần lưu ý ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), kháng insulin, thừa cân hoặc rối loạn đường huyết. Ngoài ra, sầu riêng có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người và làm cảm giác căng tức vùng bụng trở nên khó chịu hơn.

Để được tư vấn chi tiết về phác đồ kích thích buồng trứng cá thể hóa và chế độ dinh dưỡng phù hợp, quý khách hàng có thể liên hệ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ qua hotline 1800 0027 hoặc đến trực tiếp tại 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được đội ngũ chuyên gia thăm khám và tư vấn.

Tiêm thuốc kích trứng nên ăn gì? Người bệnh nên duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng với protein chất lượng tốt, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá ít thủy ngân và chất béo lành mạnh; đồng thời hạn chế rượu bia, thực phẩm nhiều đường, trans fat và đồ ăn chế biến sẵn. Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, người bệnh cần dùng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám theo lịch để bác sĩ theo dõi sự phát triển của nang noãn, đánh giá đáp ứng với thuốc và điều chỉnh phác đồ khi cần.