Chế độ nghỉ ngơi và lưu ý sau khi tiêm kích trứng

Kích trứng là một bước quan trọng trong hỗ trợ sinh sản, giúp nhiều nang noãn cùng phát triển, từ đó tăng cơ hội thu được noãn trưởng thành. Trong quá trình này, buồng trứng có thể tăng kích thước và cơ thể xuất hiện một số thay đổi cần được theo dõi. Vậy lưu ý sau khi tiêm kích trứng gồm những gì, có cần kiêng đi lại hay vận động không? Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Mục lục

• Cơ thể thay đổi ra sao sau khi tiêm thuốc kích trứng?
• Những lưu ý sau khi tiêm kích trứng chị em nên biết
• 1. Ngủ đủ giấc
• 2. Chú ý về chế độ dinh dưỡng
• 3. Tránh rượu, bia và lựa chọn thức ăn phù hợp
• 4. Tránh các tư thế và bài tập không phù hợp
• 5. Tránh quan hệ mạnh và cận ngày lấy trứng
• 6. Theo dõi các triệu chứng bất thường
• 7. Tái khám đúng hẹn
• Câu hỏi thường gặp
• 1. Tiêm thuốc kích trứng có đi bộ hay đạp xe được không?
• 2. Tiêm kích trứng có cần hạn chế đi xe máy không?
• 3. Đang tiêm kích trứng có được uống thuốc cảm không?

Cơ thể thay đổi ra sao sau khi tiêm thuốc kích trứng?

Sau khi tiêm thuốc kích trứng, phụ nữ có thể cảm thấy căng tức nhẹ vùng bụng dưới, đầy bụng, căng ngực, mệt mỏi hoặc thay đổi tâm trạng. Đây thường là những biểu hiện tạm thời do sự thay đổi nội tiết và nhiều nang noãn cùng phát triển trong quá trình kích thích buồng trứng.

Thuốc kích trứng, thường là các gonadotropin, kích thích buồng trứng phát triển nhiều nang noãn thay vì chỉ một nang trội như trong chu kỳ tự nhiên. Khi các nang lớn dần, buồng trứng cũng tăng kích thước nên có thể gây cảm giác nặng hoặc tức nhẹ vùng bụng dưới. Một số người còn gặp đau đầu, buồn nôn nhẹ, tăng tiết dịch âm đạo hoặc đỏ, sưng, bầm tại vị trí tiêm.

Các triệu chứng nhẹ thường không đáng lo và có xu hướng cải thiện sau khi kết thúc kích trứng hoặc chọc hút noãn. Tuy nhiên, nếu bụng căng to nhanh, đau bụng nhiều, nôn liên tục, khó thở, tiểu ít hoặc tăng cân nhanh trong thời gian ngắn, cần liên hệ bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS). (1)

>> Tìm hiểu: Tiêm thuốc kích trứng có đau không?

Buồng trứng tăng kích thước gây cảm giác căng tức nhẹ bụng dưới sau tiêm thuốc kích trứng

Những lưu ý sau khi tiêm kích trứng chị em nên biết

Sau khi tiêm kích trứng, phụ nữ nên sinh hoạt điều độ, ăn uống cân bằng, vận động phù hợp và theo dõi những thay đổi của cơ thể nhằm giảm khó chịu và hạn chế nguy cơ biến chứng. 

1. Ngủ đủ giấc

Trong quá trình kích trứng, phụ nữ nên ngủ đủ khoảng 7 - 9 giờ mỗi đêm, hạn chế thức khuya và duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Sự thay đổi hormone cùng áp lực từ việc tiêm thuốc, siêu âm và tái khám có thể khiến cơ thể mệt mỏi, đau đầu hoặc thay đổi tâm trạng.

Ngủ đủ giúp cơ thể phục hồi và giảm căng thẳng trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy ngủ nhiều hơn sẽ trực tiếp làm tăng số lượng noãn hoặc cải thiện đáp ứng với thuốc kích trứng. (2)

2. Chú ý về chế độ dinh dưỡng

Người đang kích trứng nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân bằng với đủ protein, tinh bột, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất. Có thể ưu tiên thịt nạc, cá, trứng, sữa, các loại đậu, hạt, rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.

Phụ nữ cũng nên uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể, không nhất thiết phải ép uống cố định 2 - 3 lít mỗi ngày nếu bác sĩ không yêu cầu. Hiện chưa có bằng chứng chắc chắn cho thấy ăn nhiều đạm hoặc uống thật nhiều nước có thể phòng ngừa hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS).

3. Tránh rượu, bia và lựa chọn thức ăn phù hợp

Tiêm kích trứng có phải kiêng gì không? Phụ nữ nên tránh rượu bia trong thời gian kích trứng vì có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe sinh sản và quá trình điều trị. Đồng thời, nên ưu tiên thực phẩm tươi, dễ tiêu hóa, chế biến hợp vệ sinh và phù hợp với thể trạng.

Nếu thường bị đầy bụng, trào ngược hoặc buồn nôn, người bệnh nên hạn chế món nhiều dầu mỡ, quá cay hoặc những thực phẩm dễ gây khó chịu, đặc biệt khi buồng trứng tăng kích thước.

Duy trì chế độ ăn đa dạng, ngủ đủ giấc và hạn chế chất kích thích giúp cơ thể thích nghi tốt hơn trong quá trình kích thích buồng trứng

4. Tránh các tư thế và bài tập không phù hợp

Sau khi tiêm kích trứng không cần nằm nghỉ hoàn toàn, nhưng nên tránh vận động mạnh, bật nhảy hoặc các động tác xoắn sâu, đặc biệt khi buồng trứng đã tăng kích thước.

Khi nhiều nang cùng phát triển, buồng trứng trở nên lớn và nặng hơn bình thường, từ đó làm tăng nguy cơ xoắn buồng trứng. Vì vậy, nên hạn chế chạy nhanh, HIIT, nhảy dây, nâng tạ nặng hoặc yoga có động tác vặn xoắn mạnh. Đi bộ nhẹ nhàng thường phù hợp hơn nếu cơ thể không khó chịu.

Nếu xuất hiện đau vùng chậu đột ngột, dữ dội, đặc biệt đau lệch một bên, cần ngừng vận động và liên hệ cơ sở y tế.

5. Tránh quan hệ mạnh và cận ngày lấy trứng

Ở những ngày đầu kích trứng, khi nang noãn còn nhỏ, một số người vẫn có thể quan hệ nhẹ nhàng nếu cảm thấy thoải mái và bác sĩ không yêu cầu kiêng. Tuy nhiên, khi nhiều nang đã phát triển lớn hoặc gần ngày tiêm mũi trưởng thành noãn và chọc hút, nên kiêng quan hệ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Lúc này, buồng trứng thường lớn và căng hơn nên quan hệ mạnh có thể gây đau hoặc khó chịu. Với những trường hợp kích trứng để IUI, nếu có nhiều nang trưởng thành, bác sĩ cũng có thể yêu cầu kiêng quan hệ để giảm nguy cơ đa thai và rụng trứng không kiểm soát.

6. Theo dõi các triệu chứng bất thường

Người bệnh cần liên hệ cơ sở điều trị nếu xuất hiện những dấu hiệu bất thường như:

• Bụng to nhanh, chướng nhiều hoặc đau tăng rõ rệt.
• Buồn nôn, nôn liên tục hoặc khó ăn uống.
• Khó thở, tức ngực.
• Tiểu ít rõ rệt so với bình thường.
• Tăng cân nhanh bất thường, chẳng hạn khoảng trên 1kg trong 24 giờ.
• Đau vùng chậu dữ dội, đặc biệt đau lệch một bên.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến OHSS hoặc các biến chứng khác và cần được bác sĩ đánh giá sớm.

7. Tái khám đúng hẹn

Tái khám và siêu âm đúng lịch giúp bác sĩ theo dõi số lượng, kích thước nang noãn và mức đáp ứng của buồng trứng, từ đó điều chỉnh liều thuốc và xác định thời điểm tiêm mũi trưởng thành noãn (trigger) phù hợp. 

Người bệnh cũng cần dùng thuốc đúng loại, đúng liều và đúng giờ. Nếu quên tiêm, tiêm muộn hoặc nhầm liều, không nên tự ý tiêm bù mà cần liên hệ cơ sở điều trị để được hướng dẫn.

Tái khám đúng hẹn giúp bác sĩ theo dõi sát sự phát triển của nang noãn và điều chỉnh liều thuốc kích trứng kịp thời

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêm thuốc kích trứng có đi bộ hay đạp xe được không?

Tiêm thuốc kích trứng vẫn có thể đi bộ nhẹ nhàng nếu cơ thể không đau hoặc khó chịu. Đi bộ chậm là hình thức vận động phù hợp trong thời gian kích trứng và giúp cơ thể duy trì sự linh hoạt. (3)

Đạp xe cần thận trọng hơn khi buồng trứng đã tăng kích thước. Người bệnh nên tránh đạp nhanh, đi trên đường xóc hoặc tập cường độ cao để hạn chế căng tức vùng bụng và các chuyển động mạnh vùng chậu.

2. Tiêm kích trứng có cần hạn chế đi xe máy không?

Tiêm kích trứng không cần kiêng đi lại hoàn toàn, nhưng nên hạn chế đi xe máy đường dài hoặc trên đường quá xóc khi buồng trứng đã tăng kích thước. Việc di chuyển thông thường không ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của nang noãn, nhưng rung xóc nhiều có thể khiến vùng bụng dưới khó chịu hơn.

Khi gần ngày chọc hút noãn hoặc bụng căng tức rõ, nên ưu tiên phương tiện êm hơn và hạn chế tự lái xe đường dài.

3. Đang tiêm kích trứng có được uống thuốc cảm không?

Đang tiêm kích trứng không nên tự ý uống thuốc cảm khi chưa trao đổi với bác sĩ điều trị. Nhiều thuốc cảm là thuốc phối hợp nhiều hoạt chất; một số thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen có thể ảnh hưởng đến quá trình phóng noãn trong một số trường hợp.

Nếu bị cảm, sốt, đau đầu hoặc đau họng, người bệnh nên báo cho bác sĩ hoặc cơ sở hỗ trợ sinh sản và cung cấp tên thuốc dự định sử dụng. Paracetamol (acetaminophen) thường là lựa chọn giảm đau, hạ sốt được ưu tiên trong nhiều trường hợp, nhưng liều dùng và thời gian sử dụng vẫn cần tuân theo hướng dẫn chuyên môn. Không nên tự ngừng hoặc thay đổi lịch tiêm thuốc kích trứng khi bị cảm.

Nếu cần tư vấn về phác đồ kích trứng, quá trình theo dõi hoặc các lưu ý an toàn trong hỗ trợ sinh sản, khách hàng có thể liên hệ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ qua hotline 1800 0027 hoặc đến 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được hướng dẫn phù hợp.

Nhìn chung, lưu ý sau khi tiêm kích trứng quan trọng nhất là dùng thuốc đúng hướng dẫn, nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống cân bằng, vận động nhẹ và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Phụ nữ không cần kiêng đi lại hoàn toàn, nhưng nên hạn chế vận động mạnh khi buồng trứng đã tăng kích thước. Nếu xuất hiện đau bụng nhiều, bụng căng nhanh, khó thở, nôn liên tục hoặc tiểu ít, cần liên hệ bác sĩ để được kiểm tra sớm.