Phụ nữ trên 40 tuổi có làm IVF được không? Cơ hội ra sao?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một công nghệ hỗ trợ sinh sản (ART) được sử dụng rộng rãi, giúp hàng triệu người trên thế giới hiện thực hóa mong muốn làm cha mẹ. Tuy nhiên, khả năng thành công của IVF chịu ảnh hưởng đáng kể bởi tuổi của người phụ nữ, đặc biệt khi số lượng và chất lượng noãn suy giảm theo thời gian. Vậy trên 40 tuổi có làm IVF được không, cơ hội thành công như thế nào và cần lưu ý những gì? Cùng Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ tìm hiểu trong bài viết sau.

Mục lục

• Phụ nữ trên 40 tuổi có làm IVF được không? 
• 1. Khả năng sinh sản tự nhiên và làm IVF ở độ tuổi 40 khác nhau thế nào?
• 2. Tỷ lệ thành công của các ca IVF ở tuổi 40 có cao không?
• Những rào cản và thách thức y khoa khi làm IVF ở tuổi 40
• 1. Suy giảm dự trữ buồng trứng
• 2. Chất lượng noãn kém và bất thường nhiễm sắc thể phôi
• 3. Rủi ro trong thai kỳ
• 4. Đối với thai phụ
• 5. Đối với thai nhi
• Giải pháp nâng cao tỷ lệ thành công cho phụ nữ làm IVF tuổi 40
• 1. Phác đồ kích thích buồng trứng cá thể hóa và gom phôi
• 2. Xét nghiệm sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT-A)
• 3. Kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng

Phụ nữ trên 40 tuổi có làm IVF được không? 

Phụ nữ trên 40 tuổi vẫn có thể thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và có cơ hội sinh con khỏe mạnh. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công giảm theo tuổi do số lượng, chất lượng noãn suy giảm và nguy cơ phôi bất thường nhiễm sắc thể tăng. Vì vậy, nếu đang mong con ở độ tuổi này, người phụ nữ nên thăm khám sớm tại trung tâm hỗ trợ sinh sản để được đánh giá và lựa chọn phương án phù hợp. (1)

1. Khả năng sinh sản tự nhiên và làm IVF ở độ tuổi 40 khác nhau thế nào?

Ở tuổi 40, khả năng mang thai tự nhiên giảm rõ do số lượng và chất lượng noãn suy giảm. Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (American Society for Reproductive Medicine - ASRM), khả năng mang thai tự nhiên ở tuổi 40 có thể dưới 5% trong mỗi chu kỳ kinh.

Với IVF, bác sĩ có thể kích thích buồng trứng để thu nhiều noãn trong một chu kỳ, sau đó cho thụ tinh và nuôi phôi trong phòng thí nghiệm. Trong một số trường hợp phù hợp, PGT-A có thể được cân nhắc để hỗ trợ lựa chọn phôi có số lượng nhiễm sắc thể phù hợp trước khi chuyển vào tử cung.

Tuy nhiên, IVF không thể làm trẻ hóa noãn hay loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của tuổi tác. Vì vậy, làm IVF ở độ tuổi 40 có thể tăng cơ hội mang thai, nhưng kết quả vẫn phụ thuộc nhiều vào số lượng và chất lượng noãn của từng người.

2. Tỷ lệ thành công của các ca IVF ở tuổi 40 có cao không?

Tỷ lệ thành công IVF ở tuổi 40 thấp hơn đáng kể so với phụ nữ trẻ và tiếp tục giảm khi tuổi tăng. Nguyên nhân chủ yếu là số lượng và chất lượng noãn suy giảm, tỷ lệ làm tổ thấp hơn và nguy cơ sảy thai cao hơn.

Theo số liệu năm 2020 của Hiệp hội Công nghệ Hỗ trợ Sinh sản Hoa Kỳ (Society for Assisted Reproductive Technology - SART), tỷ lệ trẻ sinh sống trung bình sau IVF theo độ tuổi là:

• 35 - 37 tuổi: Tỷ lệ thành công 30,7%.
• 38 - 40 tuổi: Tỷ lệ thành công 21,3%.
• 40 - 42 tuổi: Tỷ lệ thành công 11,3%.
• Trên 42 tuổi: Tỷ lệ thành công 3,6%. (2)

Nếu tính kết quả trên từng bệnh nhân mới, bao gồm toàn bộ các lần chuyển phôi và có thể cả nhiều lần chọc hút noãn trong quá trình điều trị, SART ghi nhận tỷ lệ trẻ sinh sống như sau:

• Dưới 35 tuổi: Tỷ lệ thành công 68,9%.
• 35 - 37 tuổi: Tỷ lệ thành công 58,2%.
• 38 - 40 tuổi: Tỷ lệ thành công 43,0%.
• 40 - 42 tuổi: Tỷ lệ thành công 23,6%.
• Trên 42 tuổi: Tỷ lệ thành công 7,0%.

>> Xem thêm: Phụ nữ 42 tuổi có làm IVF được không? 

Hai nhóm số liệu sử dụng cách tính khác nhau. Nhóm đầu phản ánh tỷ lệ trẻ sinh sống trung bình sau IVF theo từng độ tuổi, trong khi nhóm thứ hai tính kết quả trên một bệnh nhân mới qua toàn bộ các lần chuyển phôi và có thể bao gồm nhiều lần chọc hút noãn.

Như vậy, phụ nữ làm IVF ở tuổi 40 vẫn có cơ hội sinh con, nhưng tỷ lệ thành công thấp hơn rõ so với phụ nữ trẻ. Các số liệu trên chỉ mang tính tham khảo vì kết quả thực tế còn phụ thuộc vào sức khỏe tổng thể, nguyên nhân vô sinh hiếm muộn, chất lượng noãn và tinh trùng cùng nhiều yếu tố liên quan đến quá trình điều trị.

Tỷ lệ thành công của IVF ở tuổi 40 thường thấp hơn so với phụ nữ trẻ và giảm dần khi tuổi tăng

Những rào cản và thách thức y khoa khi làm IVF ở tuổi 40

IVF sau tuổi 40 thường có tỷ lệ thành công thấp hơn so với phụ nữ trẻ do số lượng và chất lượng noãn suy giảm, đồng thời nguy cơ phôi bất thường nhiễm sắc thể tăng. Ngay cả khi IVF thành công, thai kỳ ở độ tuổi này cũng cần được theo dõi chặt chẽ hơn vì nguy cơ một số biến chứng sản khoa cao hơn. 

1. Suy giảm dự trữ buồng trứng

Dự trữ buồng trứng giảm dần theo tuổi, nên phụ nữ ngoài 40 thường có ít nang noãn đáp ứng với thuốc kích thích hơn. AMH và số nang thứ cấp (AFC) là hai chỉ số thường được dùng để đánh giá dự trữ buồng trứng và dự đoán khả năng đáp ứng với thuốc kích thích.

Khi dự trữ buồng trứng thấp, một chu kỳ IVF có thể thu được ít noãn hơn, từ đó giảm cơ hội tạo phôi. Tuy nhiên, AMH chủ yếu phản ánh dự trữ buồng trứng, không trực tiếp đánh giá chất lượng noãn.

>> Xem thêm: AMH thấp có làm IVF được không?

2. Chất lượng noãn kém và bất thường nhiễm sắc thể phôi

Tuổi càng cao, chất lượng noãn càng giảm và nguy cơ sai sót trong quá trình phân chia nhiễm sắc thể càng tăng. Vì vậy, phôi tạo thành có nguy cơ lệch bội nhiễm sắc thể, tức thừa hoặc thiếu một hay nhiều nhiễm sắc thể.

Phôi lệch bội có thể:

• Ngừng phát triển trước khi đủ điều kiện chuyển.
• Không làm tổ sau khi chuyển vào tử cung.
• Dẫn đến sảy thai.
• Ít gặp hơn, phát triển thành thai có bất thường nhiễm sắc thể. Đây là một trong những trở ngại quan trọng khi làm IVF sau tuổi 40.

3. Rủi ro trong thai kỳ

Phụ nữ trên 40 tuổi vẫn có thể trải qua thai kỳ khỏe mạnh sau IVF, nhưng tuổi mẹ cao liên quan đến nguy cơ một số biến chứng thai kỳ và sơ sinh cao hơn.

4. Đối với thai phụ

Phụ nữ mang thai ở độ tuổi này có nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật cao hơn. Tỷ lệ sinh mổ cũng tăng so với phụ nữ trẻ, nhưng tuổi mẹ cao đơn thuần không phải là chỉ định bắt buộc phải sinh mổ. 

5. Đối với thai nhi

Thai kỳ ở phụ nữ trên 40 tuổi có nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và trẻ sơ sinh có thể cần chăm sóc đặc biệt sau sinh cao hơn. Nguy cơ này còn chịu ảnh hưởng bởi sức khỏe của người mẹ, bệnh lý nền và các biến chứng trong thai kỳ. Vì vậy, sự phát triển và sức khỏe của thai nhi cần được theo dõi sát trong suốt thai kỳ. 

Thai kỳ ở phụ nữ trên 40 tuổi có nguy cơ gặp một số biến chứng ở mẹ và thai nhi cao hơn

Giải pháp nâng cao tỷ lệ thành công cho phụ nữ làm IVF tuổi 40

Ở tuổi 40, kết quả IVF phụ thuộc nhiều vào dự trữ buồng trứng, chất lượng noãn và khả năng tạo phôi. Do đó, phác đồ điều trị thường được cá thể hóa và kết hợp các kỹ thuật hỗ trợ cần thiết nhằm tăng cơ hội thành công. (3)

1. Phác đồ kích thích buồng trứng cá thể hóa và gom phôi

Trước điều trị, bác sĩ thường đánh giá tuổi, AMH, số nang thứ cấp (AFC), tiền sử đáp ứng kích thích và các yếu tố sinh sản của cả hai vợ chồng. Từ đó, liều thuốc và phác đồ kích thích buồng trứng được điều chỉnh theo khả năng đáp ứng của từng người.

Ở phụ nữ có dự trữ buồng trứng thấp, mỗi chu kỳ có thể chỉ thu được ít noãn và tạo được ít phôi. Một số trường hợp có thể được chỉ định tích lũy phôi qua nhiều chu kỳ trước khi chuyển, nhằm tăng số phôi có sẵn để lựa chọn. Tuy nhiên, chiến lược này không áp dụng cho tất cả phụ nữ trên 40 tuổi.

2. Xét nghiệm sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT-A)

Tuổi càng cao, tỷ lệ phôi có bất thường số lượng nhiễm sắc thể càng tăng. Vì vậy, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc PGT-A để đánh giá bất thường số lượng nhiễm sắc thể của phôi trước khi lựa chọn phôi chuyển. 

Xét nghiệm thường được thực hiện trên phôi nang và giúp nhận diện những phôi có kết quả nhiễm sắc thể phù hợp. PGT-A không làm thay đổi tình trạng nhiễm sắc thể của phôi, mà chỉ hỗ trợ quá trình lựa chọn phôi. Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM), kỹ thuật này có thể hữu ích trong một số trường hợp, đặc biệt khi có đủ phôi để xét nghiệm, nhưng không được khuyến nghị thực hiện thường quy cho tất cả người làm IVF.

>> Xem thêm: Các xét nghiệm cần thiết đối với IVF

PGT-A giúp đánh giá bất thường số lượng nhiễm sắc thể của phôi trước khi lựa chọn phôi chuyển

3. Kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng

Hỗ trợ phôi thoát màng (assisted hatching) là kỹ thuật làm mỏng hoặc tạo một lỗ nhỏ trên lớp màng bao quanh phôi, hỗ trợ phôi thoát ra trước khi làm tổ.

Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa cho thấy kỹ thuật này làm tăng rõ rệt tỷ lệ trẻ sinh sống ở tất cả phụ nữ làm IVF. Vì vậy, hỗ trợ phôi thoát màng chỉ nên được áp dụng trong những trường hợp được bác sĩ và chuyên viên phôi học đánh giá là phù hợp.

Để được đánh giá dự trữ buồng trứng và tư vấn phác đồ IVF cá thể hóa, quý khách hàng có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ qua tổng đài 1800 0027 hoặc đến trực tiếp địa chỉ 655 - 657 - 659 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM để được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn.

Trên 40 tuổi có làm IVF được không? Phụ nữ trên 40 vẫn có thể thực hiện IVF và có cơ hội mang thai, nhưng tỷ lệ thành công thường thấp hơn do dự trữ buồng trứng và chất lượng noãn suy giảm theo tuổi. Vì vậy, nếu đang mong con, phụ nữ nên thăm khám sớm để được đánh giá khả năng sinh sản và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.